Aankomende zondag, 8 maart, is het Internationale Vrouwendag. Een belangrijke dag voor de geschiedenis van vrouwenemancipatie, voor erkenning van de problemen die nog steeds spelen, en voor de mooie bewegingen van het heden.

Deze hele maand zijn er allerlei festiviteiten rondom deze viering, waaronder ook De Haagse Vrouwendagen. Tijdens deze dagen wordt onder andere de Kartiniprijs uitgereikt. Maar wie was Kartini en waarom is deze prijs naar haar vernoemd?

Het verhaal van Kartini

Raden Adjeng Kartini (1879 - 1904) werd op 21 april 1879 geboren. Als dochter van het hoofd van het district Mayong maakte zij deel uit van de Javaanse aristocratie. Kartini mocht samen met haar zus tot haar 12e naar een Europese lagere school en sprak hierdoor uitstekend Nederlands. Na deze educatie moest ze zich voorbereiden op het huwelijk met een man van dezelfde sociale klasse.

Rond deze periode werd Kartini zich bewust van de verhoudingen die vanuit de maatschappij als ‘normaal’ werden gezien. Haar rechtvaardigheidsgevoel begreep niet waarom er bepaalde normen en wetten waren die haar zouden beperken, en zij wilde niet trouwen. Dit zou namelijk haar vrijheid beperken.

Raden Adjeng Kartini (1879 - 1904)

Foto: Tropenmuseum

Gelukkig vond zij in deze periode ook erkenning en herkenning in tijdschriften en boeken. Ze las stukken van Europese feministen en startte briefverkeer met onder andere de Nederlandse Stella Zeehandelaar. Kartini wilde meer uit het leven halen dan zich toewijden aan een man en kwam met het plan om een vak te gaan volgen in Nederland, wat hopelijk tot economische onafhankelijkheid zou leiden. Toch ervaarde ze weerstand vanwege de realiteit waarin zij zich begaf en besloot zij uit te reiken naar invloedrijke personen.

Parlementslid ir. H.H. van Kol zocht Kartini op en geloofde in haar wilskracht. Via deze weg wist zij educatie voor vrouwen op de politieke agenda te krijgen.

Vrouwenrechten in Nederland

In Nederland brak in deze tijd een baanbrekend jaar aan: 1870. Het jaar dat Aletta Jacobs de moed verzamelde en een brief schreef aan de liberale minister Thorbecke met het verzoek tot toelating aan de universiteit. Op 20 april 1871 was het zover: Aletta Jacobs mocht als een van de eerste vrouwen officieel aan een Nederlandse universiteit studeren. (Anna Maria van Schurman had al eerder colleges gevolgd, maar niet als officieel ingeschreven student.)

Een stap die wij waarschijnlijk niet al te gek vinden, maar die in die tijd voor veel controverse zorgde.

Aletta Henriëtte Jacobs (1854 - 1929)

Foto: Chicago Daily News, Inc.

Haar broers schaamden zich enorm, publicaties in kranten maakten Aletta belachelijk en schreven dat geleerde meisjes ‘manwijven’ zouden worden. De patriarchale rol van de vrouw stond op het spel. Toch bleef Aletta streven naar meer. In 1878 slaagde ze als eerste vrouw in Nederland voor het arts-examen en in 1879 promoveerde ze tot doctor in de geneeskunde. Haar vader was ongelooflijk trots en volgens hem had zijn dochter “de hoogste trap als vrouw bestegen.”

"Ik mag immers toch niets worden omdat ik een meisje ben!" - Aletta Jacobs

Voorafgaand activisme

Hoewel er vaak gesproken wordt over Aletta Jacobs en Kartini wanneer wij les krijgen over vrouwenrechten, waren er ongelooflijk veel voorgangers die zich hierover uitspraken.

Een van hen was Sojourner Truth (geboren als Isabella Baumfree, 1797 - 1883). Sojourner was een enorm daadkrachtige vrouw die onder andere samen met haar jongste dochter Sophia aan slavernij wist te ontsnappen. Tijdens deze ontsnapping liet zij haar man en andere kinderen achter.

Eenmaal vrij kreeg Sojourner te horen dat haar vijfjarige zoon Peter illegaal was verkocht. Ze besloot een rechtszaak aan te spannen. Dit werd de eerste keer dat een zwarte vrouw met succes een witte man vervolgde.

Sojourner Truth (1797 - 1883)

Foto: Library of Congress

Sojourner bekeerde zich en gaf zichzelf de naam Sojourner Truth. Ze verhuisde samen met Sophia en Peter naar New York City en ging aan het werk als huishoudster.

In de jaren ’40 van de 19e eeuw was Sojourner vaak het gezicht bij bijeenkomsten over de afschaffing van slavernij. In 1844 sloot zij zich aan bij de Northampton Association of Education and Industry, een organisatie die zich onder meer inzette voor hervorming van vrouwenrechten en de afschaffing van slavernij. Sojourner werd een welbekende spreekster en sprak zelfs op de eerste zwarte vrouwenrechten conventie in 1851.

Haar hele leven bleef ze analfabeet. Toch publiceerde ze in 1850 een autobiografie genaamd The Narrative of Sojourner Truth: A Northern Slave. Ze werd een van de bekendste gezichten in de strijd tegen slavernij in de Verenigde Staten. Met haar beroemde quote “Ain’t I a woman?” kennen wij haar als een van de eerste vrouwen ter wereld die zich uitsprak voor vrouwenrechten.

De tijd van het vrijuit kunnen spreken

“Ain’t I a woman?” kent nog steeds haar invloed in hedendaagse literatuur en media. Zo noemde de Amerikaanse auteur, dichter, professor en activist bell hooks (1952 - 2021) haar boek Ain't I a Woman? Black Women and Feminism naar deze quote.

bell hooks had een creatieve visie op de wereld. Ze veranderde haar naam van Gloria Jean Watkins naar bell hooks, vernoemd naar haar overgrootmoeder, en schreef deze bewust zonder hoofdletters. Zo wilde zij duidelijk maken dat de boodschap belangrijker is dan de naam van de schrijver.

bell hooks (1952-2021)

Foto: Ercia Lansner/Redux/ANP

bell hooks had een brede achtergrond in het onderwijs. Ze behaalde haar Bachelor of Arts, Master of Arts en promoveerde in de literatuur aan de Universiteit van Californië. Tussen deze studies door schreef ze haar eerste boek: And There We Wept: Poems. Later volgde een van haar bekendste werken: Ain’t I a Woman?: Black Women and Feminism.

"I needed feminism to give me a foundation of equality and justice to stand on."

Ook schreef ze Feminism Is for Everybody: Passionate Politics, waarin ze in duidelijke taal beschrijft wat feminisme inhoudt en waarom iedereen slachtoffer is van het patriarchaat. In haar eigen woorden schrijft ze in de introductie een persoonlijk bericht:

bell hooks laat zien dat feminisme en de feministische golven geen beweging zijn die komt en gaat, maar een voortdurend streven waar iedereen in de samenleving belang bij heeft: man, vrouw, die, hun en ieder ander die deel uitmaakt van onze samenleving. Het doel is een wereld zonder seksisme.

"Come closer and you will see: feminism is for everybody." - bell hooks

De kern van feminisme

Vandaag de dag leven wij in een heel andere wereld dan deze vrouwen deden. Alleen al in de afgelopen jaren is er ongelooflijk veel veranderd op het vlak van vrouwenrechten en emancipatie: positief, en helaas ook negatief.

Het voelt soms alsof wetten waar al deze vrouwen zo hard voor hebben gestreden langzaam worden teruggedraaid. Juist daarom is een dag zoals 8 maart zo belangrijk en essentieel voor blijvende verandering. Zoals bell hooks schrijft in Feminism Is for Everybody: Passionate Politics:

"We are not there yet. But this is what we must do to share feminism, to let the movement into everyone's mind and heart. Feminist change has already touched all our lives in a positive way. And yet we lose sight of the positive when all we hear about feminism is negative."

Fijne vrouwendag.

Meer lezen? Klik hier.

Wat doe je als je op je 13e al geschiedenis schrijft?

Loslaten in een wereld van prestatiedruk

Alysa Liu werd in 2019 de jongste Amerikaans kampioen kunstschaatsen bij de vrouwen ooit, won brons op de World Championships in 2022 en werd 6e op de Olympische Spelen in Beijing. In een interview met ELLE USA legt ze uit dat ze het niet naar haar zin had tijdens het schaatsen door de projectie van wat anderen dachten hoe haar leven moest lopen. Zo besloot ze op haar 16e hier een punt achter te zetten.

“Ik was 16 en ging bijna naar de universiteit. Ik wilde nog zoveel doen,” vertelde ze. Ze reisde naar Nepal, maakte roadtrips met vrienden. “Ik leefde echt volop. Het was de mooiste tijd van mijn leven.”

Een terugkeer op eigen manier

Inmiddels is Alysa teruggekeerd op de schaatsbaan. De jaren van afstand hebben haar inzicht gegeven in wie ze is, wat haar smaak, stijl en voorkeuren zijn. Zo legt ze uit dat ze nu duidelijker voor ogen heeft dat ze de creatieve regie wil nemen over haar schaatsperformances, om die als een uiting van haar innerlijke wereld te gebruiken.

De kracht van ‘detached’ zijn

Afgelopen week won ze goud op de Olympische Spelen en overwint ze talloze harten met haar self-aware quotes en interviews. Zo geeft ze duidelijk aan zo detached mogelijk in de wedstrijd te staan, om op deze manier plezier te vinden in de struggles en de reis naar het optreden toe. Dat is bewonderenswaardig in een sport waar controle en perfectie heilig zijn.

Die houding maakt haar ongelofelijk inspirerend.

Meer lezen? Klik hier.

Zojuist werd aangekondigd dat het tijdschrift L’HOMO na een stop in 2021 officieel terugkeert. De comeback van de iconische queer special van LINDA. zorgt uiteraard voor enthousiasme, maar roept ook vragen op. Wat betekent de terugkeer van een queer tijdschrift in een tijd waarin de acceptatie van LHBTQIA+ personen niet vanzelfsprekend is?

Wat is L’HOMO?

L’HOMO werd tussen 2014 en 2019 uitgegeven als speciale editie van LINDA., gericht op de LHBTQIA+ community. Het blad stond bekend om persoonlijke interviews, queer rolmodellen en het doorbreken van stereotypen. De nieuwe editie kiest nadrukkelijk voor een queer focus, zonder heteromannen op de cover, en wil opnieuw een veilige plek bieden voor herkenning en representatie.

Volgens de aankondiging wil het tijdschrift ruimte maken voor verhalen die in de mainstream media nog te weinig worden verteld.

Representatie in de media blijft nodig

Nederland was in 2001 het eerste land ter wereld dat het homohuwelijk legaliseerde. Juridisch zijn veel rechten goed geregeld. Tegelijkertijd laten recente onderzoeken zien dat LHBTQIA+ personen nog steeds te maken hebben met discriminatie, online haat en geweld. In die context is queer zichtbaarheid in de media hartstikke hard nodig. Het is een manier om verhalen te normaliseren en om mensen zichzelf terug te laten zien op covers.

Waarom nu?

De terugkeer van L’HOMO voelt hoopvol, maar ook dubbel. Want als representatie weer actief moet worden gecreëerd, betekent dat ook dat acceptatie niet vanzelf groeit. Media spelen daarin een cruciale rol. Platforms als LINDA. kiezen ervoor om ruimte te blijven maken voor queer stemmen. Dat is niet alleen commercieel interessant, maar ook een belangrijke zet.

Wat betekent dit anno 2026?

De comeback van L’HOMO is goed nieuws. Tegelijkertijd is het goed om kritisch te blijven. Want echte vooruitgang zit niet alleen in een cover, maar in hoe veilig iemand zich voelt op straat, op school of op het werk.

Up-to-date blijven met actualiteiten? Klik hier.

Dat Rob Jetten openlijk queer is, is geen nieuws. Maar wat betekent dit in een land waar seksuele diversiteit juridisch goed is verankerd, maar maatschappelijke acceptatie niet vanzelfsprekend is?

Zichtbaarheid

Nederland was in 2001 het eerste land ter wereld dat het homohuwelijk legaliseerde. Op papier is er sindsdien veel geregeld. Tegelijkertijd laten onderzoeken zien dat LHBTQIA+-personen nog altijd te maken hebben met discriminatie, geweld en uitsluiting. Zichtbaarheid op plekken met macht kan enorm helpend zijn voor deze doelgroep en het creëert tegelijkertijd een realistische weerspiegeling in de politiek van de maatschappij in Nederland.

Een openlijk queer leider in de nationale politiek laat zien dat je identiteit geen belemmering hoeft te zijn. Dat signaal werkt niet alleen richting de politiek, maar ook richting scholen, werkvloeren en misschien wel je buren.

Normalisering in plaats van uitzondering

Rob Jetten wordt in interviews en optredens zelden gedefinieerd door zijn geaardheid alleen. Hij spreekt over klimaat, energie, wonen en onderwijs. Op sociale media deelt hij kiekjes van zijn lover en combineert hij dit met zijn politieke bestaan. Buiten geaardheid is dit ook nieuw voor een politieke leider. Het persoonlijke aspect van wie er aan de macht staat wordt steeds belangrijker. We kiezen niet alleen meer op basis van de punten waar een partij voor staat, maar ook de persoon die het standpunt draagt.

Politiek klimaat en veiligheid

Tegelijkertijd speelt deze zichtbaarheid zich af in een tijd waarin polarisatie toeneemt. Ook in Nederland staan rechten van minderheden onder druk, worden Pride-vlaggen beklad en krijgen publieke figuren te maken met online haat. Dat maakt het leiderschap van een openlijk queer politicus niet alleen symbolisch, maar ook kwetsbaar.

Uiteindelijk gaat het niet alleen om Rob Jetten. Het gaat om wat zijn positie mogelijk maakt. Elke stap richting zichtbare diversiteit op machtsposities vergroot de ruimte voor anderen.

Misschien is dat wel de belangrijkste betekenis: dat hopelijk het idee van wie “de politiek” mag leiden, een beetje ruimer wordt.

Up-to-date blijven met wat er speelt? Klik hier.

Wat verdien ik na afstuderen op de universiteit? Omdat studeren veel geld kost is het goed om hiernaar te kijken. Natuurlijk gaat het in dit artikel over gemiddelden. Deze en nog meer gegevens vind je in de Keuzegids

Wat verdien ik na afstuderen op de universiteit? Wat kan ik me permitteren? En hoe belangrijk is dat voor mij?

Dit is een blog van Danielle Vogels, Voorlichter van studiekeuzebegeleiders Wageningen University & Research

Informatie over startsalarissen in de Keuzegids, wat verdien ik na afstuderen op de universiteit?

De Keuzegids geeft veel informatie over universitaire opleidingen. De meeste informatie in de Keuzegids gaat over het beschrijven en vergelijken van opleidingen en instellingen. Maar je vindt er ook informatie over gemiddelde startsalarissen. Deze informatie geef ik hier globaal over universitaire opleidingen. Ik heb het dan over een volledige universitaire opleiding, dus een bacheloropleiding gevolgd door een masteropleiding. Vind je dit interessant? De Keuzegids is ook te koop en op de meeste middelbare scholen is hij aanwezig, vaak digitaal.

Informatie over de arbeidsmarkt en AI

Informatie over de arbeidsmarkt vind je ook op de site van het ministerie www.studiekeuze123.nl. Daar vind je per opleiding een beschrijving van de inhoud van de opleiding. Scrol je door, dan vind je ook informatie over ‘na afstuderen’. Daar vind je de beroepsmogelijkheden en de kansen op de arbeidsmarkt van een groot aantal opleidingen.

Onder de afgestudeerden houden de universiteiten regelmatig een enquête. Ook daarin kun je lezen hoe het zit met de arbeidsmarkt. Word je goed voorbereid op je toekomstige baan? Hoe zijn je kansen op werk? Maar ook: zou je deze opleiding nog een keer kiezen… Voor studiekiezers en hun ouders belangrijke gegevens.

Natuurlijk is het ook belangrijk zicht te hebben op veranderingen op de arbeidsmarkt, onder meer door AI.

Wat verdien ik na afstuderen? Waarom is dat belangrijk?

Het is duidelijk dat veel of weinig verdienen iets voor iemand persoonlijk betekent. Maar het zegt ook iets over het aanbod afgestudeerden op de arbeidsmarkt. Is het startsalaris lager, dan is er niet veel vraag naar dit type afgestudeerden. Of er zijn te veel afgestudeerden in deze sector. Is het startsalaris hoog, dan is dat een teken dat er veel vraag is naar deze afgestudeerden. Want voor ‘schaarse’ werknemers wordt meer betaald. Dus… ook al vind je salaris op zich niet zo belangrijk.. het is ook een graadmeter voor de werkgelegenheid in jouw branche.

Wat verdien ik na afstuderen op de universiteit? Grote verschillen in startsalaris

Een paar cijfers uit de Keuzegids universiteiten 2026. Deze gegevens zijn afkomstig uit een enquête onder recent afgestudeerden van masteropleidingen.

Opleidingen met hoogste salarissen:

Opleidingen met laagste salarissen:

Let op: dit zijn gemiddelde bruto maandsalarissen op basis van werkelijke uren, dus niet omgerekend naar fulltime dienstverband. Werknemers in technische beroepen werken vaak meer uren dan gebruikelijk is in alfa- en gamma-functies. tandheelkundigen werken vaak als ondernemer. De brancheorganistie van tandartsen adviseert om dan de helft van je salaris opzij te zetten voor belastingen en pensioenregeling.

Zijn luxe vakanties haalbaar? En hoe belangrijk is dat voor je?

En als je meer ervaring hebt?

Er zijn verschillende sites waar je de gemiddelde salarissen van de diverse functies op kunt zoeken. Natuurlijk verdien je meer als je meer ervaring hebt. Intermediair heeft bijvoorbeeld een digitale rekenmodule waarmee je kunt kijken wat het gemiddelde salaris is dat bij jouw functie hoort. Je vult je functie in, je leeftijd, je aantal jaren ervaring, het soort bedrijf waar je werkt enzovoort. Zo kan een starter ook nagaan wat hij als toekomstig salaris kan verwachten. Met de jaren ga je meer verdienen.

Wat verdien ik na afstuderen op de universiteit en wat betekent dit voor het aflossen van mijn studieschuld?

Veel studenten lenen om de studie te kunnen betalen. De student doet er goed aan zorgvuldig te berekenen hoeveel geld hij wil lenen. Want lenen betekent een schuld opbouwen. Toch is een studielening via DUO minder ‘eng’ dan een ‘gewone’ lening:

Je studiekeuze af laten hangen van startsalaris?

De studiekeuze laten afhangen van het startsalaris is niet slim. Als je niet gemotiveerd bent voor het beroep tandarts, zul je de decentrale selectie voor tandheelkunde ook niet halen. Een lange studie doen in een onderwerp waar je niet echt interesse voor hebt, is niet makkelijk, misschien zelfs onhaalbaar. Bedenk dat jonge mensen wel zo’n 50 jaar zullen werken na afstuderen. Dan moet je wel passie hebben voor het vakgebied waar je in werkt, anders houd je dat onmogelijk vol. Ook zullen werkgevers kijken naar je motivatie. Is dat alleen het salaris, dan zul je niet makkelijk in aanmerking komen voor zo’n baan.

Toch is het wel goed om te weten wat de startsalarissen zijn. Het is een indicatie voor hoe moeilijk of hoe makkelijk je een baan kunt krijgen. Als je jarenlang gestudeerd hebt, is het wel prettig een baan te vinden in jouw vakgebied.

Dit is een bewerking van een artikel gemaakt door Hermien Miltenburg

Sommige jongeren weten precies wat ze willen. Mas is daar een mooi voorbeeld van. Terwijl de meeste zeventienjarigen nog zoeken naar een richting, runt hij al zijn eigen fietswerkplaats in Leiden. Mas Bikes is zijn plek: een werkplaats waar hij elke dag met aandacht, vakmanschap en vooral plezier aan fietsen sleutelt. Mas' ondernemersverhaal is er een waar menigeen van kan leren. Hieronder lees je wat je van Mas kunt leren!

Je hoeft niet in het schoolsysteem te passen om iets te kunnen

Mas wist al vroeg dat school hem weinig bracht. Hij kon zich er niet vinden en voelde zich niet uitgedaagd. Fietsen onderhouden, uit elkaar halen, repareren en weer als nieuw opbouwen gaf hem wel energie. Op zijn twaalfde knapte hij een mountainbike op en verkocht die met winst. Dat kleine moment was voor hem een kantelpunt: hij ontdekte dat doen waar je blij van wordt opeens deuren kan openen.

Begin klein, maar begin

Voor Mas was het geen groot plan, maar gewoon doen. Fietsen opknappen, verkopen, beter worden, leren. Daarna werkte hij bewust een tijd bij een fietsenwinkel omdat hij wilde begrijpen hoe een echte zaak werkt. Daar keek hij mee, stelde vragen, lette op fouten en zag hoe hij het anders en beter zou doen.

Durf om hulp te vragen

Mas deelde zijn ondernemersplan op LinkedIn en vroeg om advies. Het resultaat verraste hem: hij kreeg tientallen reacties, nieuwe contacten, en zelfs een mentor met meer dan dertig jaar ondernemerservaring die hem nu begeleidt.
Voor veel jongeren voelt advies vragen spannend. Maar Mas laat zien dat mensen graag helpen – juist als je jong bent, gemotiveerd bent en een helder verhaal hebt.

Je netwerk kan overal zitten

De werkplaats van Mas kwam niet via een makelaar, maar via een stichting die gemeentelijke panden beheert. Door te zoeken, te vragen en rond te bellen vond hij een plek binnen zijn budget, inclusief starterskorting. Zo zie je maar: wie durft, krijgt kansen.

Mas richt zich nu vooral op stadsfietsen en lokale clubs, maar zijn droom ligt bij sportfietsen. Om daarnaartoe te groeien maakte hij ook in zijn marketing en promotie bewuste keuzes: hij is actief op Instagram, maar (nog) niet op TikTok, omdat zijn doelgroep daar simpelweg niet zit. Hij bouwt stap voor stap aan een merk, zonder te doen wat “moet”, maar door te doen wat werkt.

Ondernemen kan ook vriendelijk

De jonge ondernemer uit Leiden denkt niet alleen vanuit techniek. Mas wil dat zijn werkplaats een plek wordt waar mensen zich welkom voelen. Met planten, koffie, een fijne sfeer. Hij ziet wat andere winkels missen en vult dat gat op.

Daarnaast heeft hij geleerd hoe crowdfunding als springplank werkt. Omdat Mas minderjarig is, kan hij (nog) geen lening aanvragen. Daarom koos hij voor crowdfunding. Binnen korte tijd staat de teller op bijna vijfduizend euro. Niet omdat mensen hem kennen, maar omdat ze geloven in zijn verhaal. Hij noemt het zlef de kracht van de gunfactor: mensen willen je iets geven als ze zien dat je ergens vol voor gaat.

Wat jij van Mas kunt leren

Mas geeft zelf drie belangrijke adviezen aan jongeren die dromen van een eigen bedrijf:

Je leest het hele artikel door Bart Remmers hier op De Ondernemer.

Wat doe je als je werkt in een omgeving waar bevelen en discipline de toon zetten, maar jij voelt dat het ook anders kan? Elanor Boekholt-O’Sullivan brak door in een mannenwereld, niet door harder te schreeuwen, maar door aandacht, rust en kwetsbaarheid te laten zien.

Op haar achttiende stapte ze zonder middelbareschooldiploma het leger in. Meer dan 30 jaar later is ze de hoogste vrouw bij Defensie: luitenant-generaal, plaatsvervangend directeur-generaal beleid, en Topvrouw van het Jaar 2023. In haar boek Gewapend met gevoel deelt ze openhartig haar belangrijkste lessen over leiderschap.

Verandering begint voor Elanor niet met strategie, maar met aanwezigheid. Door te blijven staan waar het schuurt, zichtbaar en benaderbaar. Ze gelooft dat kwetsbaarheid geen teken van zwakte is, maar een uitnodiging om samen te leren. En dat onzichtbaar leiderschap – het werk dat niemand ziet maar alles draaiende houdt – vaak de grootste kracht is.

Nieuwsgierigheid in plaats van controle

Wat haar onderscheidt, is haar vermogen om te leiden vanuit nieuwsgierigheid in plaats van controle. Ze stelt vragen, luistert echt en geeft ruimte aan anderen om mee te denken. Ze ontdekte dat echte loyaliteit niet betekent dat je zwijgt, maar dat je verantwoordelijkheid neemt – ook als dat ongemakkelijk is. Zo bouwt ze stap voor stap aan een organisatie waarin verschillen niet worden weggepoetst, maar juist gewaardeerd.

Boekholt-O’Sullivan ziet introversie als een kwaliteit, niet als een beperking. Rust, reflectie en het vermogen om patronen te zien maken een team sterker dan volume of bravoure. ‘Echt leiderschap herken je niet aan het volume van de stem,’ zegt ze, ‘maar aan de manier waarop resultaat wordt bereikt – en blijft bestaan.’

Wie haar hoort spreken, voelt het meteen: dit is iemand die niet past in het systeem, maar het systeem langzaam verandert. Van binnenuit.

Wil je het gehele interview met Elanor lezen op MT/Sprout? Klik hier!

📖 Lees hier onze eerdere #BOEKENTIP over Gewapend met gevoel.

Twintig jaar geleden besloot een groep journalisten, waaronder Teun van de Keuken, van het tv-programma Keuringsdienst van Waarde niet langer vanaf de zijlijn te kijken. Ze ontdekten dat in de cacaoketen nog steeds sprake was van kinderarbeid en moderne slavernij, en stelden zichzelf de vraag: wat als we laten zien dat het anders kan? Zo ontstond Tony’s Chocolonely, een merk dat van meet af aan meer was dan een chocoladereep.

De missie was scherp: 100 procent slaafvrije chocolade de norm maken. Niet alleen voor Tony’s zelf, maar voor de hele industrie. En die ambitie pakten ze opvallend lichtvoetig aan. Geen activistische toon, maar humor, kleur en design. De ongelijk verdeelde blokjes, de felle wikkels, de slogan Crazy about chocolate, serious about people – alles vertelde hetzelfde verhaal: dit is eerlijke handel met een glimlach.

Tony’s durfde te breken met conventies. Waar de chocoladewereld draaide om perfecte repen en glanzende verpakkingen, koos Tony’s voor speelsheid, transparantie en impact. Daarmee maakte het merk een zwaar maatschappelijk probleem bespreekbaar en bereikbaar voor miljoenen consumenten.

Succesvolle groei
Onder leiding van ondernemer Henk Jan Beltman groeide het initiatief uit tot een professioneel bedrijf dat internationale successen boekte en tegelijk zijn missie trouw bleef. Want Tony’s is niet gebouwd op winst, maar op verandering. Die mentaliteit inspireerde een hele generatie impact-ondernemers, van Seepje tot Holie’s en De Koffiejongens: allemaal merken die met lef de gevestigde orde uitdagen.

De grootste stap zette Tony’s in 2019 met de oprichting van Tony’s Open Chain (TOC), een open source inkoopmodel waarmee andere bedrijven eerlijke cacao kunnen afnemen. Inmiddels doen ook Albert Heijn, Jumbo en Aldi mee. De oude concurrenten werden partners in crime, precies wat Tony’s voor ogen had.

Idealisme en ondernemerschap
Wat begon als een rebelse actie tegen onrecht, is uitgegroeid tot een wereldwijde beweging. Tony’s Chocolonely bewijst dat idealisme en ondernemerschap elkaar niet uitsluiten, maar versterken.

Benieuwd naar het volledige verhaal over het jubileum van Tony’s Chocolonely? Je leest het hier op MT/Sprout.

Een sterk cv en veel ervaring zijn geen garantie op een baan. Soms knap je onbewust af bij een werkgever. Twee loopbaanexperts, Aaltje Vincent en Wendy Goudzwaard, delen in een artikel van MT/Sprout vijf rode vlaggen die werkgevers laten afknappen en vertellen met tips hoe je ze voorkomt.

1. Bereid je goed voor

Solliciteren is een vorm van ‘zakelijke verkering’: je zoekt een goede match. Bereid je daarom goed voor, op diverse vlakken: weet daarom wat het bedrijf doet, waar ze voor staan en wie er werken. Hoe beter je voorbereid bent, hoe sterker je overkomt. Wendy Goudzwaard noemt dat de plakfactor – dat je blijft hangen bij de werkgever.

2. Vertel je verhaal goed

Oefen vooraf hoe je je prestaties en drijfveren uitlegt. Gebruik bijvoorbeeld de STARR-methode (Situatie, Taak, Actie, Resultaat, Reflectie). Laat zien hoe je iets hebt bereikt, niet alleen wat. Vermijd opscheppen of namedropping: dat creëert afstand in plaats van contact.

3. Neem het proces serieus

Kom op tijd, kleed je passend en toon respect voor iedereen die je spreekt. Een sollicitatie is een voorproefje van hoe je in je werk zult zijn. Kleine dingen, zoals aandachtig luisteren of vriendelijk zijn tegen de receptionist, tellen zwaar mee.

4. Denk verder dan je eigen belang

Een gesprek draait niet alleen om wat jij uit een baan haalt, maar vooral om wat jij brengt. Wees o-e-n-e: open, eerlijk, nieuwsgierig en enthousiast. Laat zien waar je energie van krijgt en wat je toevoegt aan het team of de organisatie.

5. Solliciteer vanuit kracht, niet vanuit pijn

Praat met respect over vorige werkgevers. Vluchten uit een vervelende baan straalt door. Benoem liever wat je hebt geleerd en wat je zoekt in een volgende stap. Zo laat je zien dat je bewust kiest – en dat geeft vertrouwen.

Wil je het volledige artikel met tips lezen? Klik dan hier.

Van televisie naar TikTok

Twan Huys ken je misschien van College Tour of Buitenhof. Jarenlang nodigde hij wereldberoemde gasten uit voor lange, diepgaande gesprekken met studenten. Van Bill Gates tot Whoopi Goldberg, iedereen schoof bij hem aan. Maar tijden veranderen en College Tour werd door de publieke omroep wegbezuinigd. Voor presentator Twan Huys bleek dat echter toch een kans. Jongeren kijken nauwelijks nog naar lineaire televisie; hun aandacht zit op YouTube, TikTok en Instagram. Precies daar brengt Huys nu een nieuwe reeks, waarmee het programma een jong en betrokken publiek kan bereiken dat het op tv waarschijnlijk niet meer had gevonden.

College Tour 2.0

De eerste nieuwe afleveringen worden opgenomen in het gloednieuwe auditorium van De Nederlandsche Bank in Amsterdam. De focus ligt dit keer op de financiële wereld, met prominente gasten als ECB-president Christine Lagarde, demissionair minister van Financiën Eelco Heinen en econoom Sandra Phlippen. Later schuift ook de nieuwe DNB-president Olaf Sleijpen aan.

Van dergelijke gasten leer je meer dan alleen hun persoonlijke verhaal. Ze geven een uniek inkijkje in hoe besluitvorming werkt, hoe invloedrijke mensen naar de wereld kijken en welke lessen je daar zelf uit kunt trekken. Precies dát maakt College Tour waardevol: studenten en jonge kijkers kunnen zich spiegelen aan mensen die normaal ver weg lijken. Dat deze gesprekken nu via YouTube en TikTok beschikbaar komen, betekent dat een heel nieuw publiek van die kennis kan profiteren.

Wil je het volledige artikel door John Dohmen voor het FD lezen? Klik dan hier.

Foto door Kato Tan.