Kerstborrels kunnen gezellig zijn, maar ook luid, druk, onvoorspelbaar en sociaal intens. Je hóéft niet grappig, vlot of 'aan”' te staan om toch leuk contact te hebben. Deze ijsbrekers zijn laagdrempelig, duidelijk en geven ruimte om het gesprek klein, veilig en eerlijk te houden. Dus mocht je gaan, wie weet heb je wat aan deze tips van Saskia Schepers!
🙃 Zachte, veilige ijsbrekers
• “Mag ik even bij je staan? Ik zoek een rustig gesprek.”
• “Hoe lang ben jij hier al? Ik ben net binnen en nog aan het acclimatiseren.”
• “Wat vind jij het minst vermoeiende onderdeel van deze borrel?”
🧐 Concrete vragen (minder smalltalk)
• “Wat doe jij het liefst tijdens de feestdagen: iets actiefs of juist niks?”
• “Ben jij meer van de kerstmuziek of van de stilte erna?”
• “Wat is jouw strategie om deze avond door te komen?”
😉 Luchtig met een randje humor
• “Op een schaal van 1 tot ‘ik wil naar huis’: hoe gaat het?”
• “Ik ben hier vooral voor [eten/drinken/hond van collega], jij?”
• “Ik oefen mijn kerstborrel-social-skills. Jij bent mijn proefpersoon.”
🫣 Eerlijk & verbindend (zonder te zwaar te worden)
• “Ik vind dit soort avonden best intens, hoe is dat voor jou?”
• “Ik ben niet zo goed in borrels, maar wel in gesprekken.”
• “Zullen we het even hebben over iets dat níet werk is?”
🪫 Voor als je weinig energie hebt
• “Ik luister liever dan dat ik praat, vertel jij iets leuks?”
• “Zullen we samen even een pauze nemen bij het raam/buiten?”
• “Ik ben niet zo spraakzaam vandaag, maar wel gezellig aanwezig.”
🫥 Exit-ijsbrekers (ook belangrijk)
• “Ik ga even opladen, fijn je gesproken te hebben.”
• “Mijn sociale batterij is leeg, maar dit gesprek was een highlight.”
• “Ik steel nog één hap en dan ben ik weg.”
💡 Tip: Je mag zinnen letterlijk voorbereiden en hergebruiken. Dat is geen toneelspelen, dat is zelfzorg.
Zet ‘m op.
Wij geloven in de kracht van uitzonderingen, daarom delen we op ons platform Waarom Doe Je Wat Je Doet vaker inspirerende verhalen van deze 'uitzonderingen'. We willen jongeren aanmoedigen om hun eigen pad te kiezen, ook als dat pad nét even anders loopt. Vandaar dat we ook graag samenwerken met partners zoals Dyslexie in Bedrijf, waar Bianca Ranzijn laat zien dat dyslexie geen beperking is, maar een vorm van neurodiversiteit die unieke talenten met zich meebrengt.
In dit artikel delen we Bianca’s inzichten over dyslexie, anders denken en de waarde van jouw manier van zijn.
Dyslexie is geen 'fout'
Bianca legt uit: "Dyslexie wordt nog vaak gezien als een leerprobleem, een beperking. Iets wat 'verholpen' moet worden. Maar wat als we het anders bekijken? Wat als dyslexie juist een andere manier van denken is die de wereld hard nodig heeft?
Als je dyslectisch bent, werkt je brein simpelweg anders. Je denkt razendsnel in beelden. Je ziet verbanden die anderen missen. Je bedenkt creatieve oplossingen waar nog niemand aan gedacht heeft. Dat is geen tekortkoming, maar een kracht! Alleen komt die kracht pas tot zijn recht als je je veilig, gezien en begrepen voelt.
Veel jongeren met dyslexie lopen niet vast op de spellingregels. Ze lopen vast op hoe ze worden behandeld. Op het gevoel dat ze niet passen binnen het systeem. En laten we eerlijk zijn: als je jarenlang vooral op je fouten wordt gewezen, dan doet dat wat met je zelfvertrouwen.
Daarom is het belangrijk dat je jezelf leert kennen. Dat je ontdekt waar jij goed in bent, en hoe je die kwaliteiten vaker kunt inzetten. In plaats van de vraag "Waarom lukt dit mij niet?", stel jezelf eens "Waar ben ik wél goed in?" En: "Hoe kan ik dat meer gebruiken?""
Wat is eigenlijk ‘normaal’?
"We hebben het vaak over wat mensen met dyslexie minder goed kunnen. Maar wat kunnen 'normale mensen' eigenlijk minder goed? Omdat de meerderheid bepaalt wat ‘normaal’ is, vallen hun mindere kanten niet op. Denk aan mensen die moeite hebben om flexibel te denken, of die alles stap voor stap willen doen en daardoor minder goed reageren op onverwachte situaties.
Iedereen heeft sterke en minder sterke kanten. Maar bij mensen met neurodiversiteit krijgen de zwakke punten vaak een label, of worden gezien als stoornis, terwijl hun talenten onderbelicht blijven. Dat wringt en kan frustreren."
Van anders naar aanvullend
"Wat nou als we elkaars kwaliteiten meer zouden zien? Elkaar aanvullen in plaats van aanpassen? Dan ontstaat er ruimte om samen te groeien: op school, op het werk en in de samenleving.
Want niemand is meer of minder dan een ander. Jij bent oké zoals je bent en jouw manier van denken is waardevol."
Wil je ontdekken hoe jouw brein werkt? Of in gesprek met anderen die net als jij anders denken? Bianca Ranzijn van Dyslexie in Bedrijf geeft inspiratiesessies over dyslexie en neurodiversiteit met humor, herkenning en ruimte voor jouw verhaal. Geen oordeel, wél inzicht.
👉 Lees hier meer over Dyslexie in Bedrijf
👉 Schrijf je in voor de volgende inspiratiesessies in april en mei!
George Emile Tokaya heeft een internationale managementrol bij Philips. Zijn inspirerende verhaal laat zien hoe belangrijk het is om je eigen pad te volgen, ook als dat niet altijd vanzelf gaat. In gesprek met Bianca Ranzijn (Dyslexie in Bedrijf) deelt hij zijn ervaringen met dyslexie, zijn zoektocht naar zingeving in zijn werk, en zijn boodschap aan jongeren die nog aan het begin van hun loopbaan staan.
Hoe ben je gekomen waar je nu bent?
“Ik groeide op in een klein dorp in Noord-Groningen. Daar waren weinig voorzieningen, dus ik moest van jongs af aan zelf initiatief nemen. Die mentaliteit, zelf bedenken hoe je ergens komt als niet alles voorhanden is, heb ik altijd behouden. Ik was als kind al nieuwsgierig naar techniek en mensen. Wiskunde ging me goed af, maar taal was lastig. Op de basisschool werden dictees eindeloos herhaald als je fouten maakte. Dat frustreerde me enorm.”
“Pas op de middelbare school werd ontdekt dat ik dyslexie heb. Toen vielen veel puzzelstukjes op hun plek. Ik kreeg remedial teaching en leerde ‘leren’. Niet blijven hangen in één woord, maar doorgaan. Gestructureerd leren, werken met pauzes, en slim herhalen. De vergeetcurve van Ebbinghaus vond ik fascinerend, het hielp me echt vooruit.”
George Emile geeft daarmee een bruikbare tip aan jongeren: “je hoeft het niet alleen te kunnen. Zeker in de eerste jaren heb je steun nodig van iemand die jou serieus neemt en je ziet: een ouder, leraar, mentor. Dat ben je zelf nog niet, en dat is oké. Zonder mijn ouders had ik dit nooit gekund.”
Wat betekende die diagnose dyslexie voor jou?
“Dyslexie is een spectrum, en ik heb geluk gehad met een relatief milde vorm én steun vanuit mijn omgeving. Toch moest ik me vaak extra inspannen voor beperkt resultaat. Voor frans heb ik vier keer zo hard geleerd als klasgenoten, met dan alsnog een 5,5 als resultaat. Dat moet je accepteren, en dat is niet makkelijk. Maar het heeft me ook een enorme ‘can do’-mentaliteit gebracht. Welke uitdaging is dan nog te groot?”
“Ik weet nu: je hoeft niet te voldoen aan een standaard. Het is belangrijk om goed na te denken over wat bij je past. Het beeld dat de maatschappij heeft van succes hoeft niet overeen te komen met het beeld wat jijzelf hebt. Er zijn heel veel manieren om te komen waar je wil zijn. Hoe cliché dat ook klinkt, het is echt waar. Ondernemerschap, of een rol waarin je zelf vorm kunt geven aan je werk, past dan vaak beter. Je mag loskomen van structuren die niet bij je passen. En als je jezelf accepteert zoals je bent, ontstaat er ruimte om je sterke kanten te benutten.”
Wat maakt neurodiversiteit op de werkvloer belangrijk?
“Het besef dat iedereen anders werkt, is cruciaal. Het is lastig om je echt in een ander in te leven, maar neurodiversiteit dwingt ons dat wel te doen. Communicatie is daarin alles. Toen ik bij Philips begon, merkte ik hoe belangrijk het is om gestructureerd te kunnen communiceren. Daar heb ik veel tijd en energie in gestoken. Inmiddels vinden mensen dat een van mijn sterke punten, terwijl het me vroeger juist veel moeite kostte.”
Waarom heb je voor je huidige baan gekozen?
“Ik wilde dicht bij de klant zitten en ideeën verwezenlijken die voor een eindgebruiker en klant bruikbaar zijn. Gezondheidszorg vind ik waardevol, en Philips is bovendien een Nederlands bedrijf. Dat voelde goed. Binnen Philips ben ik begonnen aan de technische kant, maar ik verander ongeveer elke drie jaar van rol. Zo leer ik het hele systeem van een organisatie begrijpen. Ik ben een generalist met voldoende diepgang, dat past bij me.”
Je won in 2024 de Young Captain Award. Wat betekent dat voor je en welke keuzes maak je nu anders?
“De prijs voelt als een mooie externe bevestiging. Niet dat ik ineens anders ben, maar het is wel bijzonder dat mensen uit het bedrijfsleven, overheid, consultancy en de wetenschap zeggen: ‘Wij zien iets in jou’. Bevestiging is belangrijk, ook als volwassene. En voor mensen met dyslexie, die kunnen worstelen met onzekerheid, is het extra waardevol. Ik ben er trots op. Zoals mijn vader bij mijn afstuderen al zei: ‘You did it your way.’”
Wat wil je jongeren meegeven die voor belangrijke keuzes staan?
“Accepteer dat je niet perfect bent. Dat is niemand. Durf om hulp te vragen, dat is een vaardigheid. Focus op wat wél goed gaat, en gebruik die energie om te groeien op andere vlakken. En wees je bewust van je ‘locus of control’: bepaal zelf hoe je met situaties omgaat. Soms gaat iets niet zoals je wilt, maar het leven is niet lineair. Morgen kan alles anders zijn.”
“Als je nieuwsgierig bent: ga ervoor! Maak die keuze, verken wat bij je past. En als het toch niet blijkt te kloppen, is het nog steeds een waardevolle ervaring. Geef jezelf de tijd, en wees eerlijk: vind je het echt niet leuk, of kun je het gewoon nog niet? Dat zijn twee heel verschillende dingen.”
Tot slot: wat is een goede manier voor jou om je succes te vergroten in je werk?
“Succes is voor mij breder dan alleen werk. Het gaat over je hele leven. Op dit moment probeer ik werk en gezinsleven goed te combineren. We hebben een jong kind en er komt er nog één aan. Dat vraagt veel, balans is essentieel om goed te kunnen functioneren, ook op je werk.”
“Je moet je eigen definitie van succes durven vormen. Niet vergelijken met anderen, niet meten aan een maatschappelijke standaard. Ik heb bijvoorbeeld voor het eerst een halve marathon gelopen. Mijn tijd was niet indrukwekkend, maar ik heb het gedaan en ik ben er trots op! Dáár zit voor mij succes in: iets proberen, doorzetten en het op jouw manier doen. Het hoeft niet groots of perfect te zijn, als het maar klopt met wie jij bent.”
“Succes is persoonlijk. Het begint met de vraag: waar ben ik begonnen, en waar wil ik naartoe? Als je die vraag eerlijk beantwoordt, kun je je eigen koers bepalen, en dat is misschien wel het mooiste succes dat er is.”
Dit interview met George Emile Tokaya, Commercial Category Leader bij Philips, is afgenomen door Bianca Ranzijn van Dyslexie in Bedrijf. Wil je meer weten over Dyslexie in Bedrijf of over hoe neurodiversiteit (zoals ADHD, dyslexie of autisme) op de werkvloer positief ingezet kan worden? Kijk dan hier of op www.dyslexieinbedrijf.nl voor meer informatie, inspiratie en ondersteuning.
Zelfliefde betekent goed voor jezelf zorgen en jezelf accepteren zoals je bent. Dit geldt ook – of misschien wel juist – voor neurodivergente mensen. Mensen met dyslexie, AD(H)D, dyspraxie, autisme en andere vormen van neurodiversiteit ervaren de wereld op een unieke manier en benutten juist de voordelen hiervan in hun werk en dagelijks leven. Deze maand zet Bianca Ranzijn van Dyslexie In Bedrijf verschillende mensen in de spotlight die hun neurodiversiteit omarmen en inzetten als kracht. Op de website van Waarom Doe Je Wat Je Doet staat deze maand zelfliefde centraal, en wat is een mooier voorbeeld van zelfliefde dan deze verhalen?
1. Jeroen Schalk – De kracht van taal en rechtvaardigheid
Webredacteur en UX-writer Jeroen gebruikt zijn scherpe oog voor detail en zijn sterke rechtvaardigheidsgevoel in zijn werk. Hoewel hij op latere leeftijd de diagnose autisme en een dwangstoornis kreeg, heeft hij geleerd om niet alleen de uitdagingen, maar ook de voordelen van zijn neurodiversiteit te zien. Met zijn empathie en vermogen om helder te communiceren, helpt hij anderen aan betere content en microcopy.
2. Benthe Matthieu – Een podium voor dyslexie
Slechts 16 jaar oud en nu al een krachtige stem voor mensen met dyslexie: Benthe overwon haar uitdagingen en maakt zich hard voor anderen. Ze deelt haar ervaringen in de schoolkrant en onderwijst haar eigen leraren over dyslexie. Nu staat ze op een nog groter podium als finalist in de Miss Teen of Noord-Brabant-verkiezing, waar ze laat zien dat dyslexie geen belemmering hoeft te zijn, maar juist een kracht.
3. Marjolijn Tenge – De verbeeldingskracht van een fotograaf
Met een rijke verbeelding en een tomeloze energie vertaalt Marjolijn Tenge haar neurodiversiteit in haar fotografie. Haar ADD en dyslexie geven haar een unieke manier van kijken: ze ziet het perfecte beeld al voordat ze het vastlegt. Haar enthousiasme werkt aanstekelijk, waardoor mensen zich ontspannen voelen voor haar camera. Daarnaast werkt ze aan een project waarin ze neurodiverse mensen portretteert en hun eerlijke verhaal vertelt.
4. Mirte Sonntag – Creatieve strategie met een associatief brein
Mirte is strategisch ontwerper en helpt maatschappelijke organisaties met het bouwen van menselijke merken. Haar autisme maakt haar een sterke visuele denker met een associatief brein, wat haar helpt om met originele en out-of-the-box ideeën te komen. Hierdoor creëert ze vernieuwende campagnes die écht impact maken.
5. Jasper Buitenhuis – Een coach met ervaring
Jasper weet als geen ander hoe het is om te leven met ADD. Ooit worstelde hij ermee, maar nu ziet hij het als een kracht. Met zijn podcast "Succesvol leven met ADD" en zijn coachbedrijf helpt hij anderen om de voordelen van ADD te ontdekken en meer zelfacceptatie te vinden. Zijn boodschap: anders denken en doen kan juist leiden tot een bijzonder en waardevol leven.
Meer lezen?
Wil je meer weten over de kracht van neurodiversiteit in jouw werk of studie? Bekijk hier de partnerpagina van Dyslexie In Bedrijf en ontdek hoe Bianca Ranzijn neurodiverse mensen helpt om hun talenten te omarmen.
Zestien jaar lang hield Tristan Lavender zijn autisme verborgen. Hij dacht dat het beter was als niemand het wist. Tot hij besefte dat openheid niet alleen hemzelf hielp, maar ook zijn omgeving en zijn werkgever. Hij deelde zijn verhaal met MT/Sprout, waarin hij de vele positieve kanten van neurodiversiteit in een corporate carrière belicht. Zijn verhaal laat zien hoe belangrijk het is om jezelf te zijn. En hoe neurodiversiteit juist een waardevolle troef kan zijn op de werkvloer.
Wij hebben zijn lessons learned voor jou op een rijtje gezet. Om te laten zien hoe openheid over neurodiversiteit niet alleen uitdagingen met zich meebrengen, maar juist ook kansen en kracht kunnen betekenen. Hopelijk inspireren deze inzichten je om je eigen talenten volop te benutten!
Les 1: Openheid creëert ruimte
Tristan was bang voor vooroordelen en hield zijn autisme voor zichzelf. Maar toen hij er wél over vertelde, ontdekte hij dat hij niet de enige was. Zijn verhaal raakte velen en leidde tot de oprichting van het Philips Neurodiversity Network, een plek waar neurodivergente medewerkers van Philips ervaringen kunnen delen en waar leidinggevenden leren hoe ze een inclusieve werkomgeving creëren. Dus: je hoeft jezelf niet klein te houden – door open te zijn, maak je ruimte voor groei, ook op de werkvloer!
Les 2: Anders denken is een voordeel
Neurodiverse mensen – of je nu autisme, ADHD of dyslexie hebt – kijken vaak anders naar problemen en oplossingen. Dat is precies wat bedrijven nodig hebben. Of het nu gaat om een scherp oog voor detail, creatieve denkkracht of een onconventionele aanpak, diversiteit in denkwijzen verhoogt innovatie en prestaties. Gepubliceerd onderzoek door Harvard Business Review toont zelfs aan dat neurodiverse teams tot 30% beter presteren dan neurotypische teams. Organisaties en bedrijven kunnen dus flink profiteren van een mix van deze ‘anders werkende’ breinen! Dat beaamt Tristan ook: ‘zeker een bedrijf als Philips, dat drijft op innovatie, heeft mensen nodig die met nieuwe, onconventionele invalshoeken komen.’
Les 3: Een inclusieve werkomgeving helpt iedereen
Tristan ontdekte dat kleine aanpassingen, zoals een duidelijke vergaderagenda of een rustige werkplek, niet alleen voor hem, maar voor iedereen prettig zijn. Een werkomgeving waarin mensen ruimte krijgen om te werken op een manier die bij hen past, leidt tot betere prestaties, minder stress en meer werkplezier. Flexibiliteit en maatwerk zijn geen luxe, maar noodzaak.
Lesson 4: Bewustwording is key voor verandering
Toen Tristan informatie zocht over neurodiversiteit binnen Philips, vond hij… niets. In plaats van zich daar bij neer te leggen, zette hij het zelf op de agenda. Hij startte gesprekken, zette een netwerk op en zag dat steeds meer mensen zich uitspraken. Zijn ervaring laat zien: verandering begint bij bewustwording. Door te praten en kennis te delen, maak je het pad vrij voor anderen.
Jezelf kunnen zijn is de sleutel tot succes
De belangrijkste les? Je hoeft niet in een standaardprofiel te passen om succesvol te zijn. Door je eigen talenten en manier van denken te omarmen, kun je juist het verschil maken. Of je nu studeert, een bedrijf start of aan het begin van je carrière staat: jouw unieke brein is je kracht. Gebruik het.
Wil je meer weten over hoe je jouw neurodiversiteit als kracht kunt inzetten? Onze partner Bianca Ranzijn van Dyslexie in Bedrijf helpt je om je talenten te ontdekken en optimaal te benutten, vooral op professioneel vlak. Lees hier meer over Dyslexie in Bedrijf of bezoek een inspiratiesessie!
Heb je dyslexie? Of een andere vorm van neurodiversiteit zoals ADHD of hoogbegaafdheid? Luister dan goed: jouw brein is een krachtpatser. Ja, echt. Neurodiversiteit brengt uitdagingen met zich mee, maar vooral ook unieke talenten die je een streepje voor kunnen geven. Het wordt tijd om die voordelen in de spotlight te zetten.
Bianca Ranzijn, onze partner van Dyslexie in Bedrijf, heeft de belangrijkste voordelen van neurodiversiteit voor je op een rij gezet. Bianca weet niet alleen hoe je het beste uit je unieke brein kunt halen, maar kan je ook ondersteunen bij het omgaan met neurodiversiteit in je professionele leven. Tijd om jouw potentie te ontdekken!
Anders denken = beter denken? Absoluut!
De samenleving heeft lange tijd bepaald wat "normaal" denken is. Maar wie heeft ooit een "normaal brein" gezien? Niemand, toch? Anders denken betekent niet minder intelligent of gestoord zijn; het betekent een frisse, creatieve manier van naar de wereld kijken. Neurodiverse mensen zien verbanden, ontdekken patronen en bedenken oplossingen waar anderen nooit aan zouden denken.
Van uitdaging naar kans
Denk je dat dyslexie alleen over moeite met lezen en schrijven gaat? Think again. Dyslectische mensen zijn vaak meesters in overzicht houden en verbanden leggen. ADHD’ers? Zij bruisen van de energie en ideeën, perfect voor creatieve en dynamische banen. En mensen met autisme? Die hebben vaak een ongeëvenaarde focus en oog voor detail.
Denk bijvoorbeeld aan projectmanagement. Stel je voor dat ergens wetgeving verandert, en jij ziet meteen hoe dit impact heeft op systemen, voorraden én juridische processen. Je schakelt razendsnel en houdt alles draaiende. Een unieke eigenschap die jij dus kunt inzetten.
10 unieke krachten van neurodiversiteit
Hier zijn tien voorbeelden van wat het unieke neurodiverse brein kan doen:
- Conceptueel denken: Je ziet niet alleen wat er is, maar ook wat er kan zijn.
- Out of the box denken: Waar anderen obstakels zien, zie jij kansen.
- Driedimensionaal denken: Perfect voor alles van design tot architectuur.
- Verbinden van ideeën: Jij ziet relaties die anderen over het hoofd zien.
- Innovatief denken: Nieuwe oplossingen komen als vanzelf.
- Intuïtie: Je voelt vaak precies aan wat nodig is.
- Tien stappen vooruitdenken: Strategisch meesterbrein, iemand?
- Improviseren: Geen gereedschap? Geen probleem! Je maakt het zelf.
- Brainstormen: Ideeën stromen bij jou als een fontein.
- Helikopterview: Je overziet het geheel én de details.
Hulp nodig? Bianca helpt je op weg
Neurodiversiteit kan jouw superkracht zijn, maar het kan ook lastig zijn om je weg te vinden in een wereld die vaak op neurotypische mensen is ingericht. Dat is waar Bianca en Dyslexie in Bedrijf je kunnen helpen. Bianca ondersteunt jou of je team om de voordelen van neurodiversiteit volledig te benutten. Of het nu gaat om zelfvertrouwen, werkstructuur, of een andere mindset, Bianca staat voor je klaar.
Want: neurodiversiteit is een kracht, geen zwakte. De tijd van aanpassen is voorbij. Het is tijd om te vieren wat ons anders maakt.