Wij geloven in de kracht van uitzonderingen, daarom delen we op ons platform Waarom Doe Je Wat Je Doet vaker inspirerende verhalen van deze 'uitzonderingen'. We willen jongeren aanmoedigen om hun eigen pad te kiezen, ook als dat pad nét even anders loopt. Vandaar dat we ook graag samenwerken met partners zoals Dyslexie in Bedrijf, waar Bianca Ranzijn laat zien dat dyslexie geen beperking is, maar een vorm van neurodiversiteit die unieke talenten met zich meebrengt.
In dit artikel delen we Bianca’s inzichten over dyslexie, anders denken en de waarde van jouw manier van zijn.
Dyslexie is geen 'fout'
Bianca legt uit: "Dyslexie wordt nog vaak gezien als een leerprobleem, een beperking. Iets wat 'verholpen' moet worden. Maar wat als we het anders bekijken? Wat als dyslexie juist een andere manier van denken is die de wereld hard nodig heeft?
Als je dyslectisch bent, werkt je brein simpelweg anders. Je denkt razendsnel in beelden. Je ziet verbanden die anderen missen. Je bedenkt creatieve oplossingen waar nog niemand aan gedacht heeft. Dat is geen tekortkoming, maar een kracht! Alleen komt die kracht pas tot zijn recht als je je veilig, gezien en begrepen voelt.
Veel jongeren met dyslexie lopen niet vast op de spellingregels. Ze lopen vast op hoe ze worden behandeld. Op het gevoel dat ze niet passen binnen het systeem. En laten we eerlijk zijn: als je jarenlang vooral op je fouten wordt gewezen, dan doet dat wat met je zelfvertrouwen.
Daarom is het belangrijk dat je jezelf leert kennen. Dat je ontdekt waar jij goed in bent, en hoe je die kwaliteiten vaker kunt inzetten. In plaats van de vraag "Waarom lukt dit mij niet?", stel jezelf eens "Waar ben ik wél goed in?" En: "Hoe kan ik dat meer gebruiken?""
Wat is eigenlijk ‘normaal’?
"We hebben het vaak over wat mensen met dyslexie minder goed kunnen. Maar wat kunnen 'normale mensen' eigenlijk minder goed? Omdat de meerderheid bepaalt wat ‘normaal’ is, vallen hun mindere kanten niet op. Denk aan mensen die moeite hebben om flexibel te denken, of die alles stap voor stap willen doen en daardoor minder goed reageren op onverwachte situaties.
Iedereen heeft sterke en minder sterke kanten. Maar bij mensen met neurodiversiteit krijgen de zwakke punten vaak een label, of worden gezien als stoornis, terwijl hun talenten onderbelicht blijven. Dat wringt en kan frustreren."
Van anders naar aanvullend
"Wat nou als we elkaars kwaliteiten meer zouden zien? Elkaar aanvullen in plaats van aanpassen? Dan ontstaat er ruimte om samen te groeien: op school, op het werk en in de samenleving.
Want niemand is meer of minder dan een ander. Jij bent oké zoals je bent en jouw manier van denken is waardevol."
Wil je ontdekken hoe jouw brein werkt? Of in gesprek met anderen die net als jij anders denken? Bianca Ranzijn van Dyslexie in Bedrijf geeft inspiratiesessies over dyslexie en neurodiversiteit met humor, herkenning en ruimte voor jouw verhaal. Geen oordeel, wél inzicht.
👉 Lees hier meer over Dyslexie in Bedrijf
👉 Schrijf je in voor de volgende inspiratiesessies in april en mei!
“Is dat niet een beetje dom?”
Youp van ’t Hek lacht erom. De vraag komt van journalist Michiel, een van de 32 mensen met autisme die in de nieuwe NPO-serie Een buitengewoon gesprek bekende Nederlanders interviewen. En dit zijn geen standaardvragen.
Michiel wil weten waarom Youp acht jaar over de mavo deed.
Youp antwoordt eerlijk: hij was een kind dat vijf keer van school werd gestuurd. Dat het systeem niet bij hem paste. Maar dat hij ook zonder diploma ver is gekomen.
En Michiel? Die stelt daarna de mooiste conclusie:
“Dan mag je best trots zijn, toch?”
Waarom dit gesprek ertoe doet
In Een buitengewoon gesprek krijgen bekende Nederlanders vragen van mensen die zelden het podium krijgen. Mensen met autisme, die misschien minder filteren, maar juist daarom vaak meer raken. Omdat ze vragen stellen waar anderen omheen draaien. Omdat ze zeggen wat ze echt denken.
Youp is de eerste gast die dit meemaakt. En dat doet hij met openheid én humor.
Er volgen nog vijf afleveringen met andere BN’ers.
Lees ook: Frans Bauer over wat het betekent om je kind naar de universiteit te brengen
Wat we hiervan leren
Eerlijkheid kan soms direct voelen. Ongemakkelijk.
Maar het levert ook iets op: gesprekken die verder gaan dan het standaardverhaal.
En een herwaardering van wat ‘slim’, ‘succesvol’ of ‘bijzonder’ eigenlijk is.
Youp bewijst: je hebt geen diploma nodig om iets te bereiken.
En Michiel bewijst: je hebt geen ervaring nodig om de juiste vraag te stellen.
Een buitengewoon gesprek is te zien op NPO 1.
Een aanrader voor iedereen die wel eens buiten de lijntjes denkt.
Frans Bauer is zanger, presentator, familieman. En zoals hij het zelf altijd zegt: iemand die trots is op waar hij vandaan komt. In een recent interview met Kunststof vertelt hij over een moment dat hem raakte.
“Ik weet nog dat mijn vader me afzette bij de mavo,” vertelt Frans.
“Hij zei: ‘Succes jongen, ik ben hier zelf nooit geweest, maar maak er wat moois van.’”
Jaren later brengt Frans zijn eigen zoon naar de universiteit van Leiden.
Hij herkent het gevoel en ook de woorden.
“Voordat mijn zoon naar binnen stapte, zei ik: ‘Ik ben hier nog nooit geweest en weet niet hoe het er vanbinnen uitziet, maar veel succes.’ Toen was voor mij de cirkel rond.”
Een nieuwe wereld binnenstappen
Voor veel jongeren is naar school gaan vanzelfsprekend. Maar dat geldt niet voor iedereen. Wie opgroeit in een gezin waar niemand eerder studeerde, weet hoe spannend en onbekend het kan voelen. Nieuwe termen, andere verwachtingen, sociale codes waar je niks van snapt. Dan is alleen al binnenstappen een overwinning.
Wat Frans vertelt, raakt daarom aan iets groters.
Niet alleen zijn zoon zet een stap vooruit, hij zelf ook.
En zijn vader destijds óók. Allemaal deden ze iets wat nieuw was. Iets waarvan ze niet zeker wisten of het voor hen bedoeld was.
En toch gingen ze. Omdat ze geloofden in mogelijkheden en in elkaar.
Lees ook: Waarom Claude zijn afkomst als kracht ziet
Niet alleen succes, maar betekenis
Frans noemt het moment met zijn zoon een ‘cirkel die rond is’. En dat is het.
Want succes draait niet alleen om prestaties of diploma’s.
Het zit in wat je doorgeeft. In het openen van een deur die eerder dicht bleef.
Zijn zoon stapt een universiteit binnen.
En met hem loopt een hele familiegeschiedenis een andere richting op.
Dat is wat onderwijs kan doen. Wat vertrouwen kan doen en wat één zin op het goede moment kan doen.
“Succes jongen, ik ben hier nooit geweest, maar maak er wat moois van.”
Waarom doe jij wat je doet?
En welke cirkel wil jij helpen sluiten? Klik hier.
Als de NS staakt, laten deze studenten het OV niet stilstaan.
Daan Ykema (24) en Michael Hilhorst (25), twee studenten uit Utrecht, nemen het initiatief om vrijdag gratis pendelbussen in te zetten tussen Utrecht en Amsterdam. Terwijl het treinverkeer platligt door de staking, zorgen zij dat mensen alsnog op hun bestemming komen. “We dachten: waarom zouden wij die taak niet gewoon overnemen, al is het maar voor één dag?”
Jong en ondernemend
Met een paar telefoontjes en veel regelwerk zetten Daan en Michael een compleet reisschema op. Ze regelen bussen, communiceren via social media en houden alles bij op hun eigen website. Zonder winstoogmerk, puur om iets bij te dragen. Ze krijgen steun van vrienden, busbedrijven en andere jongeren die meehelpen.
Lees ook: Van ‘nee’ naar impact: Esmeralda over volhouden na afwijzing
Waarom dit ertoe doet
Jongeren worden vaak gezien als consument van systemen. Maar Daan en Michael laten zien dat je ook zélf een systeem kunt bouwen, al is het maar tijdelijk.
Ze denken niet in beperkingen, maar in oplossingen. En ze doen het voor anderen, niet voor zichzelf.
Lees ook: Zorgen in beeld: hoe studenten leren zorgen in de praktijk
Ze maken één dag verschil. Maar misschien wel een wereld van verschil voor iemand die zonder hen vastzit.
De afgelopen maanden stonden voor prinses Ariane volledig in het teken van haar eindexamens. Nu is die spannende tijd voorbij en reisden koning Willem-Alexander en koningin Máxima afgelopen maand naar Italië om samen met hun jongste dochter het einde van haar schooltijd te vieren.
Twee jaar in Duino: leren, zorgen, ontdekken
In 2023 verruilde Ariane Nederland voor Italië, om haar laatste twee schooljaren te volgen aan het United World College Adriatic. Een school waar ook haar zus Alexia (in Wales), prinses Elisabeth van België, prinses Leonor van Spanje en gravin Leonore hebben gezeten.
Het UWC is geen doorsnee school. Ja, er is ruimte voor klassieke vakken, maar studenten worden er ook gestimuleerd om zich sociaal, creatief en maatschappelijk te ontwikkelen. Ariane deed mee aan musicals, dansprojecten en werkte mee aan lokale vrijwilligersinitiatieven. Thema’s als klimaat, vrede en inclusiviteit staan hier centraal.
De school staat bekend als een broedplaats voor verbinding: studenten uit alle windstreken, van studenten met migratie achtergrond tot royals, wonen en leren samen.
Diploma (bijna) op zak
Hoewel de officiële Graduation Ceremony al achter de rug is, weten Ariane en haar medestudenten pas eind juli of ze ook écht geslaagd zijn voor hun International Baccalaureate. Tot die tijd is het afwachten.
Net als bij haar zussen lijkt ook voor Ariane een tussenjaar een logische volgende stap.
Amalia koos voor reizen en maatschappelijke stages. Alexia trok naar Azië en switchte uiteindelijk van studie in Londen. Ariane lijkt die lijn te volgen: tijd nemen om uit te zoeken wat bij je past, in plaats van meteen ergens in te duiken.
Zoekende zijn is oké
Wat Ariane precies gaat studeren is nog niet bekend. En dat is ook niet gek. Voor veel jongeren voelt het einde van de middelbare school als een sprong in het diepe.
Tussenjaar? Studeren? Werken? Reizen? Alles mag, niets moet. Zeker als je net je achttiende bent geworden.
Waarom jij hier iets aan hebt
Wat je van royals ook vindt: het is herkenbaar als iemand op haar achttiende nog zoekend is. De prestatiedruk ligt hoog, maar Ariane laat zien dat je ook een pas op de plaats mag maken.
Of je nu een prinses bent of niet, je mag twijfelen, je mag kiezen en je mag later weer opnieuw kiezen.
De informatie in dit artikel is gebaseerd op berichtgeving van o.a. LINDA.meiden, en geeft een inkijkje in hoe Ariane haar pad tot nu toe bewandeld heeft en wat er mogelijk nog komt.
Meer lezen? Klik hier.
Ze draagt designerheels, woont in New York en typt haar gedachten in een column vol liefde en verwarring. Carrie Bradshaw uit Sex and the City is terug van weggeweest, tenminste, als het aan Gen Z ligt.
Wat ooit voelde als een over-the-top fantasiewereld, wordt nu door veel jonge vrouwen juist gezien als verfrissend eerlijk. Waarom? Omdat Carrie hardop zegt wat veel mensen in hun twintiger- of dertigerjaren denken. Over relaties, vriendschap, keuzes maken (en heroverwegen), én over hoe ingewikkeld het is om je eigen weg te vinden.
Ongefilterd over daten, twijfels en timing
Carrie praat over daten zonder gêne. Over ghosting, aantrekken en afstoten, bindingsangst en alles daartussenin. Ze maakt fouten, blijft soms hangen in iets wat niet werkt, en noemt haar eigen twijfels bij naam.
Juist dat maakt haar voor veel jonge mensen herkenbaar. Want daten anno nu ís vaak messy. Zeker als je ook probeert te bouwen aan een carrière, vriendschappen te onderhouden, of überhaupt te ontdekken wat je zélf nodig hebt.
Lees ook: Claude over opgroeien tussen twee werelden en durven dromen
Een beetje messy, maar wel echt
Carrie is niet het perfecte rolmodel. En dat is precies waarom Gen Z haar opnieuw omarmt. Ze laat zien dat je je leven niet ‘af’ hoeft te hebben om ruimte in te mogen nemen. Dat je eigen pad soms chaotisch, ongemakkelijk en onlogisch is, maar daarom niet minder waardevol.
En dat je mag veranderen. Van mening. Van partner. Van toekomstplan. Zonder jezelf daarvoor te hoeven verklaren.
Waarom dit ertoe doet
Veel jongeren ervaren druk om ‘het goed te doen’. Om op tijd te zijn met keuzes, relaties, studie of werk. Maar wat als het juist goed ís om daar doorheen te struikelen?
Carrie Bradshaw belichaamt die ruimte. Voor twijfels. Voor onhandige keuzes. Voor groei zonder strak stappenplan.
Lees ook: Waarom Marissa de Zuidas inruilde voor voldoening – en kritiek durfde te trotseren
Carrie laat zien: je hoeft het nog niet te weten. Zolang je maar blijft voelen wat bij jou past.
Ze werken hard, maken lange dagen en draaien vaak volledig mee op de werkvloer. Toch krijgen veel studenten daar geen cent voor terug. Terwijl hun stage verplicht is en meestal fulltime. Daarom startte BNNVARA samen met JOBmbo, de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en FNV Young & United een petitie voor een eerlijke stagevergoeding voor álle mbo-studenten..
Want de vraag is niet óf het nodig is, maar: waarom is het er nog steeds niet?
Het probleem: werken zonder loon
Bijna 60% van de mbo-studenten ontvangt géén stagevergoeding. Op het hbo en wo zijn de verschillen ook groot: 25% van de hbo-studenten en 35% van de universitaire studenten krijgt helemaal niets.
Dat terwijl veel studenten 32 tot 40 uur per week meedraaien op een werkplek. Ze leveren een waardevolle bijdrage aan bedrijven en instellingen, maar krijgen daar vaak niets voor terug. En dat is niet alleen oneerlijk, het werkt ook ontmoedigend. Zeker voor jongeren zonder financieel vangnet.
In sectoren als zorg, horeca, bouw of kinderopvang is dat extra schrijnend. Deze jongeren leveren dagelijks werk dat telt. Maar ze worden nauwelijks erkend, laat staan gecompenseerd.
Lees ook: Docu ‘Zorgen’: hoe mbo-studenten leren zorgen in de praktijk
€989 genoeg?
De petitie vraagt om een wettelijke, minimale stagevergoeding van €989 per maand voor een fulltime stage. Dit bedrag is gebaseerd op berekeningen van het Nibud en houdt rekening met de kosten die studenten maken om überhaupt stage te kunnen lopen: vervoer, eten, kleding, huur of thuis meehelpen met de kosten.
Die €989 is dus geen ‘leuke extra’, maar een noodzakelijke basis om zonder extra stress te kunnen leren en ontwikkelen.
Studenten die geen financiële steun krijgen van huis uit, of moeten bijlenen lopen nu vaak vast. Sommigen haken zelfs af. En dat is een verlies voor henzelf én voor de sectoren waarin ze hard nodig zijn.
Lees ook: Waarom Esmeralda na zeven keer ‘nee’ tóch haar doel bereikte
Representatie doet ertoe
Of je nu mbo doet, hbo of universiteit: je stage telt. Maar lang niet alle studenten hebben dezelfde kansen. Niet iedereen heeft spaargeld of ouders die kunnen bijspringen.
Toch worden ze geacht te functioneren alsof die basis er wél is.
Een eerlijke stagevergoeding gaat dus niet alleen over geld. Het gaat over gelijke behandeling, over vertrouwen in je kunnen en over het recht om mee te doen, zonder extra obstakels.
Lees ook: Waarom vrijheid begint bij het verhaal dat je vertelt
Waarom nu?
In veel sectoren zijn mensen nodig. In de zorg, techniek, kinderopvang, bouw, logistiek, het onderwijs en de creatieve industrie.
Studenten zijn de toekomst van die sectoren. Maar als ze het nu al niet kunnen volhouden, hoe ziet die toekomst er dan uit?
De petitie van BNNVARA is dan ook een oproep voor eerlijkheid, perspectief en toekomst.
Teken de petitie voor een eerlijke stagevergoeding via bnnvara.nl/maakhetfair
Meer lezen? Klik hier.
Wat betekent het om te zorgen voor anderen, als je zelf nog volop in ontwikkeling bent? In de zesdelige NPO Start-docuserie Zorgen volg je zeven mbo-studenten die stage lopen in de zorg.
Ze combineren hun opleiding met praktijkervaring bij mensen thuis, in verpleeghuizen en in de psychiatrie. Je ziet wat er goed gaat, maar ook wat lastig is: moeilijke situaties met cliënten, stress rondom toetsen, lange dagen en verantwoordelijkheden die soms zwaar voelen.
Lees ook: Studeren in vrijheid: een keuze die niet altijd vanzelfsprekend was
Eerlijk en herkenbaar
Wat deze serie bijzonder maakt, is hoe herkenbaar de studenten zijn. Ze zijn jong, zoeken hun weg, twijfelen soms of ze het wel kunnen. Maar ze doen het toch, omdat ze mensen willen helpen.
Dat maakt Zorgen niet alleen interessant om te kijken, maar ook belangrijk. Zeker voor jongeren die nog niet goed weten wat ze later willen doen. Deze studenten laten zien hoe het is om in de zorg te werken en waarom het werk ertoe doet.
Lees ook: Een hoger loon voor jongeren? Yes, het is zover!
Waarom doe je wat je doet?
Veel studenten in de serie hebben een persoonlijke reden voor hun keuze. Een zieke opa, een ervaring met jeugdzorg, of gewoon de wens om iets voor anderen te betekenen. Die motivatie komt terug in hoe ze leren, groeien en steeds zelfstandiger worden.
Voor wie nog twijfelt over een opleiding of beroep in de zorg, laat deze serie zien wat er allemaal bij komt kijken en hoeveel impact je kunt maken, ook als je nog in opleiding bent.
📺 Zorgen is nu te zien via NPO Start.
Meer lezen? Klik hier.
“Dit verhaal móést verteld worden. Omdat het ook óns verhaal is.”
Ze schreef geen makkelijk boek, maar wel een verhaal dat binnenkomt. Safae el Khannoussi (politiek filosoof en schrijver) heeft met haar debuutroman Oroppa de Libris Literatuur Prijs 2025 gewonnen en eerder al de Vlaamse Boon Literatuurprijs. Daarmee is ze de eerste debutant ooit die beide grote prijzen op haar naam zet.
Wat maakt Oroppa zo bijzonder?
De roman draait om de verdwijning van Salomé Abergel, een kunstenaar met een complexe achtergrond. Het wordt verteld door meerdere stemmen. Door haar zoon, een voormalige folteraar en een oppas. Een kroegbaas, mensen aan de randen van Europa, of er net buiten.
De titel Oroppa komt van het Noord-Afrikaanse Arabische woord voor Europa. En dat is niet voor niets. Want onder elk hoofdstuk liggen grotere vragen:
Wat betekent het om ergens bij te horen?
Wie bepaalt welk verhaal gehoord mag worden?
En wat als je tussen werelden in leeft?
“Ik schrijf omdat ik moet”
El Khannoussi weet waar ze het over heeft. Ze deed jarenlang onderzoek naar gevangenissen in Noord-Afrika en schreef essays over macht, migratie en identiteit. Oroppa is haar eerste roman, maar leest als het werk van iemand die precies weet hoe taal werkt en wat het kan blootleggen.
De jury noemde het boek “een pageturner waar de urgentie vanaf spat.” En dat is het ook: spannend, poëtisch en confronterend.
Een boek dat blijft hangen. Omdat het raakt aan wie we zijn, of kunnen zijn in een veranderend Europa.
Benieuwd naar Oroppa of naar Safae el Khannoussi?
Je vindt haar boek in de boekhandel of bibliotheek.
Klik hier om bij te blijven met actualiteiten die er toe doen.
“Ik wil mensen raken. Niet alleen met smaak, maar met alles wat op het bord ligt, het hele verhaal.”
Die woorden typeren Jonnie Boer, de bevlogen chef-kok en mede-eigenaar van restaurant De Librije in Zwolle. Samen met zijn vrouw Thérèse groeide hij uit tot een boegbeeld van de Nederlandse gastronomie. De Librije werd niet zomaar een restaurant, het werd een bestemming.
In de documentaire De Opvolging (Omroep MAX) krijgen we een uniek inkijkje in het jaar waarin Jonnie, Thérèse en hun team voor de ultieme uitdaging stonden: de overgang naar een nieuwe generatie, zonder concessies te doen aan hun hoogste standaard.
Drie sterren – in één keer
Een bijzonder moment in de docu is het terugblikken op het jaar waarin De Librije in één keer werd bekroond met drie Michelinsterren. Het gebeurde in 2004, een jaar dat de geschiedenis inging. Niet alleen vanwege de uitzonderlijke prestatie, maar ook omdat het team alles gaf. “We gingen tot het uiterste,” vertelt Jonnie. “Iedereen stond strak van de spanning. Maar toen het gebeurde... pure magie.”
Meer dan eten
Wat De Librije zo bijzonder maakt, is dat het nooit alleen over eten ging. Het ging over beleving, verwondering, aandacht voor detail en over een visie die verder keek dan trends. Jonnie werkte met lokale producten lang voordat dat hip was. Hij kookte met natuur, seizoenen en boeren. En bovenal: met liefde.
Die liefde voel je ook in de documentaire. Van de intense gesprekken in de keuken tot het loslaten van controle aan de nieuwe generatie: het is rauw, eerlijk, ontroerend. En vooral: inspirerend.
Nalatenschap
In april 2025 overleed Jonnie Boer plotseling aan de gevolgen van een longembolie. Hij werd 60 jaar. Zijn dood schokte de culinaire wereld, maar zijn nalatenschap leeft voort in De Librije, in Thérèse, in hun team, en in alle jonge chefs die hij opleidde en inspireerde.
Bekijk het fragment en de volledige documentaire via Omroep MAX