Wat doe je als je werkt in een omgeving waar bevelen en discipline de toon zetten, maar jij voelt dat het ook anders kan? Elanor Boekholt-O’Sullivan brak door in een mannenwereld, niet door harder te schreeuwen, maar door aandacht, rust en kwetsbaarheid te laten zien.

Op haar achttiende stapte ze zonder middelbareschooldiploma het leger in. Meer dan 30 jaar later is ze de hoogste vrouw bij Defensie: luitenant-generaal, plaatsvervangend directeur-generaal beleid, en Topvrouw van het Jaar 2023. In haar boek Gewapend met gevoel deelt ze openhartig haar belangrijkste lessen over leiderschap.

Verandering begint voor Elanor niet met strategie, maar met aanwezigheid. Door te blijven staan waar het schuurt, zichtbaar en benaderbaar. Ze gelooft dat kwetsbaarheid geen teken van zwakte is, maar een uitnodiging om samen te leren. En dat onzichtbaar leiderschap – het werk dat niemand ziet maar alles draaiende houdt – vaak de grootste kracht is.

Nieuwsgierigheid in plaats van controle

Wat haar onderscheidt, is haar vermogen om te leiden vanuit nieuwsgierigheid in plaats van controle. Ze stelt vragen, luistert echt en geeft ruimte aan anderen om mee te denken. Ze ontdekte dat echte loyaliteit niet betekent dat je zwijgt, maar dat je verantwoordelijkheid neemt – ook als dat ongemakkelijk is. Zo bouwt ze stap voor stap aan een organisatie waarin verschillen niet worden weggepoetst, maar juist gewaardeerd.

Boekholt-O’Sullivan ziet introversie als een kwaliteit, niet als een beperking. Rust, reflectie en het vermogen om patronen te zien maken een team sterker dan volume of bravoure. ‘Echt leiderschap herken je niet aan het volume van de stem,’ zegt ze, ‘maar aan de manier waarop resultaat wordt bereikt – en blijft bestaan.’

Wie haar hoort spreken, voelt het meteen: dit is iemand die niet past in het systeem, maar het systeem langzaam verandert. Van binnenuit.

Wil je het gehele interview met Elanor lezen op MT/Sprout? Klik hier!

📖 Lees hier onze eerdere #BOEKENTIP over Gewapend met gevoel.

De maatschappij raast maar door. We moeten presteren, plannen, consumeren — en raken intussen collectief overprikkeld. Volgens de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving leven we in een ‘hypernerveuze samenleving’. Maar hoe kan het anders? Drie denkers – econoom Hans Stegeman, filosoof Lieke Knijnenburg en antropoloog Danielle Braun – deelden in een artikel van Trouw hun ideeën voor meer rust, ruimte en menselijkheid. We zetten de vier belangrijkste lessen voor je op een rij:

1. Beloon tijd, niet alleen werk

Econoom Hans Stegeman van Triodos Bank stelt dat we niet gelukkiger worden van méér werken of méér bezit. Hij pleit voor een economie die tijd waardeert. Minder uren, minder werkdruk en meer ademruimte om iets te doen dat niet in cijfers is uit te drukken. Denk aan vrijwilligerswerk, een buurtproject of gewoon even 'niets'. Bedrijven die vier dagen werk belonen met vijf dagen loon laten zien dat het anders kan. Volgens Stegeman is productiviteit te lang de heilige graal geweest. “We zijn teveel uit mensen aan het persen. Wie in deeltijd werkt, doet vaak dezelfde taken in minder dagen. [...] Werkgevers en politici zouden grenzen moeten stellen aan wat we vragen van werknemers.”

2. Herdefinieer succes

Wat als succes niet langer draait om groei en winst, maar om schoonheid, rust en zorg voor elkaar? Filosoof Lieke Knijnenburg stelt in haar boek Een Schitterende Leegte dat we een ander meetlint nodig hebben. In haar ideale samenleving produceren we minder spullen, verspillen we minder en creëren we meer tijd voor aandacht. Ze pleit voor plekken waar je gewoon kunt zijn: stadsparken, bibliotheken en buurthuizen waar niets hoeft. “Een dag is geslaagd als ik me aan het einde van de dag niet met een meetlint in de hand afvraag of die geslaagd is. Soms ís een dag gewoon.”

3. Leer van andere culturen

Antropoloog dr. Danielle Braun laat zien dat rust geen luxe is, maar een levenshouding. In Japan bestaat het begrip Ma: de stilte tussen twee afspraken, het intermezzo waarin niets hoeft. In Noorwegen draait Friluftsliv om buitenleven, ook in weer en wind. En in vele niet-westerse culturen worden seizoenen en levensfases nog bewust gevierd, wat verbinding en ritme geeft. Braun vindt dat wij dat zijn kwijtgeraakt. “We plannen alles vol en laten geen ruimte meer voor spontaniteit. Soms is het beter om gewoon aan te waaien, in plaats van een datumprikker te sturen.”

4. Maak rust een gezamenlijke verantwoordelijkheid

Rust is niet alleen een individuele keuze, maar ook een maatschappelijke opgave. Volgens Braun moeten overheden en organisaties helpen om de druk te verlagen: door prestatiedruk in onderwijs te verminderen, mantelzorgers beter te ondersteunen en minder nadruk te leggen op online vergaderen. Echte ontspanning vraagt om beleid en om moed om dingen anders te doen. Een samenleving die rust waardeert, creëert ruimte voor menselijkheid.

Kortom: minder moeten, meer mogen. Een samenleving waarin tijd, aandacht en verbinding de nieuwe luxe zijn.

Lees het volledige artikel hier!

Frans van Leeuwen weet hoe het voelt om vast te lopen in je eigen prestatiedrang. De oprichter van Ik ben de baas had ooit een druk, succesvol leven - tot hij letterlijk stilviel. Een zware burn-out dwong hem om alles opnieuw te bekijken. Zijn conclusie? We nemen onszelf veel te serieus.

Frans groeide op in Culemborg, haalde kattenkwaad uit, belandde in het speciaal onderwijs en bouwde uiteindelijk een bloeiend bedrijf op. Maar ergens onderweg raakte hij het contact met zijn speelse kant kwijt. “Ik wilde het perfecte leven leiden,” vertelde hij in een interview met het AD. “Tot ik mezelf volledig voorbijliep.”

Wat hem er weer bovenop hielp, was iets verrassends simpels: aankloten. “Even niks nuttigs doen. Een grap uithalen. Gewoon wat rommelen in de tuin. Dat soort momenten gaven me lucht.”

Volgens Frans presteren we allemaal te veel. “We trainen, we plannen, we willen beter zijn, maar vergeten dat ontspanning óók productief is. Juist als je even niets moet, ontstaan de beste ideeën.”

Zijn motto?
"Laat het los om in alles te presteren en neem jezelf niet zo serieus."

Met humor en zelfspot vertelt hij in zijn boek Aankloten: kloot jezelf succesvol over zijn lessen, blunders en inzichten. Het is een pleidooi om meer te spelen, meer te lachen – en te accepteren dat het leven niet perfect hoeft te zijn.

Lees hier de #BOEKENTIP over zijn boek Aankloten en ontdek hoe aankloten jouw nieuwe superkracht kan worden.

Twintig jaar geleden besloot een groep journalisten, waaronder Teun van de Keuken, van het tv-programma Keuringsdienst van Waarde niet langer vanaf de zijlijn te kijken. Ze ontdekten dat in de cacaoketen nog steeds sprake was van kinderarbeid en moderne slavernij, en stelden zichzelf de vraag: wat als we laten zien dat het anders kan? Zo ontstond Tony’s Chocolonely, een merk dat van meet af aan meer was dan een chocoladereep.

De missie was scherp: 100 procent slaafvrije chocolade de norm maken. Niet alleen voor Tony’s zelf, maar voor de hele industrie. En die ambitie pakten ze opvallend lichtvoetig aan. Geen activistische toon, maar humor, kleur en design. De ongelijk verdeelde blokjes, de felle wikkels, de slogan Crazy about chocolate, serious about people – alles vertelde hetzelfde verhaal: dit is eerlijke handel met een glimlach.

Tony’s durfde te breken met conventies. Waar de chocoladewereld draaide om perfecte repen en glanzende verpakkingen, koos Tony’s voor speelsheid, transparantie en impact. Daarmee maakte het merk een zwaar maatschappelijk probleem bespreekbaar en bereikbaar voor miljoenen consumenten.

Succesvolle groei
Onder leiding van ondernemer Henk Jan Beltman groeide het initiatief uit tot een professioneel bedrijf dat internationale successen boekte en tegelijk zijn missie trouw bleef. Want Tony’s is niet gebouwd op winst, maar op verandering. Die mentaliteit inspireerde een hele generatie impact-ondernemers, van Seepje tot Holie’s en De Koffiejongens: allemaal merken die met lef de gevestigde orde uitdagen.

De grootste stap zette Tony’s in 2019 met de oprichting van Tony’s Open Chain (TOC), een open source inkoopmodel waarmee andere bedrijven eerlijke cacao kunnen afnemen. Inmiddels doen ook Albert Heijn, Jumbo en Aldi mee. De oude concurrenten werden partners in crime, precies wat Tony’s voor ogen had.

Idealisme en ondernemerschap
Wat begon als een rebelse actie tegen onrecht, is uitgegroeid tot een wereldwijde beweging. Tony’s Chocolonely bewijst dat idealisme en ondernemerschap elkaar niet uitsluiten, maar versterken.

Benieuwd naar het volledige verhaal over het jubileum van Tony’s Chocolonely? Je leest het hier op MT/Sprout.

Wat doe je als je werkt in een omgeving waar uniformiteit de norm is, maar jij nét een andere weg ziet? Als je erbij wilt horen, maar soms ook bewust op afstand gaat staan, om te kijken, te voelen, te begrijpen?

In haar boek Gewapend met gevoel vertelt luitenant-generaal Elanor Boekholt-O’Sullivan (1976) openhartig over haar loopbaan bij Defensie. Over missies in Afghanistan, leidinggeven in een mannenwereld en de moed om dingen te benoemen die anderen liever laten liggen. Ze schrijft met humor, scherpte en kwetsbaarheid over haar zoektocht naar echtheid in een systeem vol regels en verwachtingen.

Elanor was vaak ‘de eerste vrouw’ bij Defensie: de eerste vrouwelijke commandant van een vliegbasis, de eerste driesterrengeneraal. Maar ze noemt zichzelf geen rolmodel. Ze is mens. Met haar boek wil ze laten zien dat verandering begint met blijven staan, juist als het schuurt.

Elanor begon haar loopbaan bij Defensie op haar achttiende, zonder middelbareschooldiploma, maar met vastberadenheid. In 31 jaar tijd groeide ze uit tot de eerste vrouwelijke commandant van een vliegbasis en werd Topvrouw van het Jaar 2023. Ze zit inmiddels 'aan de juiste tafel' bij Defensie om het gesprek over gelijkheid en cultuurverandering te voeren. Ze maakt het tot haar missie om de organisatie beter te maken voor de vrouwen – en mannen – die na haar komen.

Met rake observaties en persoonlijke verhalen laat Elanor zien wat er nodig is om te veranderen van binnenuit. Gewapend met gevoel is geen handleiding voor leiderschap, maar een pleidooi voor menselijkheid, nieuwsgierigheid en lef. Het is een inspirerend boek voor iedereen die weleens botst met wat hoort, maar voelt dat het anders kan.

Wil je meer lezen over de loopbaan van Elanor? Lees hier het interview door Ria Cats van het Financieel Dagblad (FD).

📚 Meer inspirerende boekentips? Kijk hier!

Het zakenplatform MT/Sprout schreef onlangs over 7 topbestuurders die hun pensioen inruilden voor een comeback. In plaats van stil te zitten, kozen zij opnieuw voor de spanning, verantwoordelijkheid en zingeving van hun werk. In dit artikel trekken we daaruit de belangrijkste lessen, over drijfveren, identiteit en werkgeluk.

Na jaren op topniveau werken, is het voor veel CEO's geen vanzelfsprekendheid om achter de geraniums te verdwijnen. Hun comebacks laat iets zien wat voor iedereen herkenbaar is: werk gaat niet alleen over geld, maar over betekenis, uitdaging en identiteit. Wat kunnen jongeren leren van deze "pensionado’s met een missie"?

1. Werk geeft structuur & identiteit

Een topbaan vraagt volledige toewijding. Wanneer dat ineens stopt, valt een deel van je identiteit weg. Dat merken mensen als Dan Schulman (ex-PayPal), die het boerenleven verruilde voor een comeback als ceo bij Verizon. Niet omdat hij geld nodig had, maar omdat hij uitdaging miste.
> Vraag jezelf niet alleen af wat je doet, maar ook waarom je doet wat je doet. Werk is vaak een uitdrukking van wie je bent.

2. Je mist pas wat je waardevol vindt als het er niet meer is

Elliott Hill van Nike en Mary Dillon van Ulta Beauty genoten kort van hun vrije tijd, maar ontdekten al snel dat ze energie halen uit verantwoordelijkheid, groei en samenwerking.
> Vrijheid is fijn, maar betekenis komt vaak uit iets bijdragen — aan een team, een idee of een groter doel.

3. Ervaring is geen rem, maar brandstof

Kelly Ortberg werd na zijn pensioen gevraagd om Boeing uit de crisis te trekken. Bob Iger keerde terug naar Disney om het bedrijf weer te laten groeien. Hun leeftijd bleek geen beperking, maar juist een bron van rust en inzicht.
> Ervaring is waardevol, zeker als je die inzet om iets te verbeteren of te herstellen. Groei stopt niet bij een leeftijdsgrens.

4. Je passie laat zich niet uitzetten

Carol Tomé (UPS) en Howard Schultz (Starbucks) dachten hun werkleven achter zich te laten, maar werden opnieuw gegrepen door hun drijfveer om te bouwen, te leiden en te creëren.
> Passie is hardnekkig. Wie doet wat hij of zij écht leuk vindt, blijft nieuwsgierig — ongeacht leeftijd of fase.

5. Een comeback is niet falen, maar trouw blijven aan jezelf

Veel van deze CEO's hadden ‘het gemaakt’, maar kozen toch voor een nieuw hoofdstuk. Niet omdat ze moesten, maar omdat ze het zelf wilden.
> Je carrièrepad hoeft niet recht te zijn. Soms betekent doorgaan of terugkomen juist dat je trouw blijft aan je eigen energie.

Wil je de verhalen van de 7 ex-topbestuurders lezen? Klik dan hier.

“Ik ben er voor de jongeren. Voor álle jongeren. Maar mijn hart ligt bij hen die zijn afgegleden of dreigen af te glijden. Jongeren die verstrikt raken in criminaliteit, drugs, of de straatcultuur. Waarom? Omdat ik daar zelf vandaan kom.” Dit vertelt Jaouad Bierbooms in een openhartig bericht voor SMD (Stichting Maatschappelijke Dienstverlening).

Tot zijn 27ste jaar leefde Jaouad in die wereld. Een wereld waarin snelle auto's, dure kleding, geld en status belangrijker leken dan toekomst, veiligheid of rust. Zijn rolmodellen waren Tony Montana en Pablo Escobar, niet iemand in een pak, met een 9 tot 5 mentaliteit. Hij herkende zich in zijn rolmodellen en geloofde dat dat de weg was naar rijkdom en geluk. Zijn financiële thuissituatie was daarbij een versterkende factor. De jongens uit de buurt deelden deze rolmodellen en 95% van hen kampte met dezelfde financiële struggles. Het was de cultuur waarin hij opgroeide en waarin hij al snel aan veel te veel geld kwam. En diezelfde cultuur ziet hij vandaag terug in de jongeren waarmee Jaouad werkt.

"Ik weet hoe ze denken, ik weet wat ze voelen en ik weet waar ze naartoe gaan als niemand ingrijpt."
Zijn keerpunt kwam op zijn 27ste, toen hij besefte: dit gaat mij niets anders brengen dan angst, verdriet, eenzaamheid en een uitzichtloze toekomst. Hij verliet letterlijk zijn omgeving en begon te werken in een fabriek, want hij had geen diploma’s. Hij was verre van trots op zijn baan. Zijn status van belangrijke man op straat was weg en hij verdiende nog geen €400,- per week. Maar hij zette door; opgeven was geen optie. Binnen één jaar had hij zich al opgewerkt tot operationeel manager en kreeg hij de leiding over vijf afdelingen. Na vijf jaar had hij verschillende diploma’s Middle Management op mbo-, hbo- en wo-niveau behaald, was hij getrouwd en was hij vader van twee prachtige kinderen geworden. Zijn leven was 180 graden gedraaid.

Toch voelde Jaouad dat zijn roeping ergens anders lag. Dat zijn levenservaring een kracht was, misschien zelfs een noodzaak, om in te zetten in de wereld van nu. En uiteindelijk vond hij zijn roeping: jongerenwerk.

“Vandaag werk ik met jongeren die het moeilijk hebben thuis, die erbij willen horen, of die er gewoon ingerold zijn. Ik praat met ze. Niet als hulpverlener, maar als iemand die het écht begrijpt. Ze noemen me 'oom'. En dat is het mooiste compliment dat ik kan krijgen.”

In het team van jongerenwerkers bij de SMD heeft ieder lid een eigen verhaal. Ze zijn herkenbaar voor de jongeren omdat ze zelf in hun schoenen hebben gestaan. Drugs, criminaliteit, oorlog, armoede, emotionele verwaarlozing zijn een aantal ervaringen die binnen het team gedeeld worden. Samen maken ze het verschil.

"Soms betekent een stapje terugnemen niets meer dan een aanloop," aldus Jaouar.

Wat betekent het om écht ergens thuis te zijn? In zijn openhartige autobiografie Thuis blikt Ahmed Aboutaleb (1961) terug op zijn bijzondere levensverhaal – van zijn jeugd in Marokko tot zijn jaren als burgemeester van Rotterdam.

Als vijftienjarige komt hij naar Nederland met één duidelijk doel: meedoen. Hij leert de taal, werkt hard, en bouwt stap voor stap aan een toekomst. Van lts-leerling tot journalist, van ambtenaar tot staatssecretaris, en uiteindelijk burgemeester: zijn pad is er één van doorzettingsvermogen, geloof in gelijke kansen en dienstbaarheid aan de samenleving.

Aboutaleb vertelt niet alleen over de hoogtepunten, maar ook over de momenten van twijfel, kritiek en strijd. Juist daarin schuilt zijn kracht: een oprechte zoektocht naar verbinding, rechtvaardigheid en wat het betekent om samen een ‘wij-samenleving’ te vormen.

Thuis is een inspirerende autobiografie van een man die bruggen bouwt tussen werelden – en laat zien dat ‘thuis’ niet altijd een plek is, maar een houding.

🎧 Luister ook naar het mooie interview met Aboutaleb in gesprek met Ellen Deckwitz in de podcast Nooit Meer Slapen: Ahmed Aboutaleb – bestuurder en politicus.

Wil je meer boekentips? Klik hier!

Misschien herken je het wel: je zegt altijd ‘ja’, neemt zonder aarzelen extra werk op je schouders en staat voortdurend klaar voor anderen. Het voelt sociaal, loyaal en behulpzaam – maar ondertussen loop je zelf steeds verder leeg. Pleasen klinkt onschuldig, maar de gevolgen zijn dat allerminst. MT/Sprout publiceerde recentelijk een artikel over de gevolgen van dit gedrag.

Wat is pleasen eigenlijk?

Pleasers hebben vaak een aangeboren talent voor empathie en hulpvaardigheid. Dat zijn mooie eigenschappen, maar zodra je ze structureel tegen jezelf keert, kunnen ze een valkuil worden. Je agenda raakt overvol, je batterij laadt niet meer op en je loopt constant achter de feiten aan. Uiteindelijk kun je er doodmoe, chagrijnig of zelfs ziek van worden.

Arbeids- en gezondheidspsycholoog Saskia de Bel ziet in haar praktijk dat wel zeven op de tien mensen zichzelf in meer of mindere mate herkennen als pleaser. Vaak omdat ze bang zijn om afgewezen te worden of anderen teleur te stellen. Ze noemt het ook wel de ‘u-vraagt-wij-draaien-houding’: altijd klaarstaan, ongeacht je eigen behoefte.

Slavendrijver van jezelf

Maar wat maakt pleasen zo uitputtend? Pleasers vullen voortdurend in wat anderen zouden willen en leggen de lat voor zichzelf extreem hoog. Je bent streng voor jezelf, vindt al snel dat je tekortschiet en gaat nog harder je best doen. Voor je het weet ben je een slavendrijver van jezelf geworden.

Het goede nieuws: pleasen is aangeleerd gedrag, en je kunt het dus ook 'ontleren'. Door stil te staan bij wat jij wilt, vaker ‘nee’ te zeggen en je eigen grenzen te bewaken, pak je stukje bij beetje de regie terug.

Evenwichtskunstenaar worden

Saskia de Bel spreekt van evenwichtskunstenaars: mensen die hun eigen wensen en gevoelens serieus nemen, zich durven uitspreken en tegelijk ook ruimte laten voor anderen. Het ontwikkelen van die balans is een proces – alsof je een spier traint. Hoe vaker je oefent, hoe natuurlijker het wordt.

Praktische tips om vandaag nog mee te beginnen:

Meer lezen?

Wil je dieper ingaan op dit thema en leren hoe je stap voor stap stopt met pleasen? Lees dan onze #BOEKENTIP over De perfecte pleaser van Saskia de Bel.

Ben jij altijd bezig om het anderen naar de zin te maken, verantwoordelijkheden op je te nemen en aardig gevonden te willen worden? In De perfecte pleaser legt arbeids- en gezondheidspsycholoog Saskia de Bel uit waarom pleasen zo uitputtend kan zijn en hoe je ermee stopt.

Pleasen lijkt soms onschuldig, maar wie altijd automatisch ‘ja’ zegt, betaalt daar vaak een hoge prijs voor: een propvolle agenda, stress en een batterij die niet meer oplaadt. Saskia laat zien dat pleasen geen aangeboren eigenschap is, maar aangeleerd gedrag dat je stap voor stap kunt afleren. Ze leert je grenzen stellen, jezelf ‘ondertitelen’ en op een respectvolle manier nee zeggen. Zo ontwikkel je meer persoonlijke autonomie en kun je een evenwichtskunstenaar worden; iemand die goed voor zichzelf zorgt, grenzen stelt en ruimte laat voor de ander.

Saskia biedt een concrete methode om jezelf beter te begrijpen en om te leren meer vanuit je eigen kracht te leven. Daarbij gebruikt ze vier herkenbare gedragstypen - de pleaser, solist, bulldozer en klager - en geeft ze handvatten om patronen te doorbreken.

In dit boek legt de psycholoog uit hoe je:

Kortom, een inspirerend boek voor iedereen die merkt dat het zorgen voor anderen soms ten koste gaat van zichzelf!

📌 Wil je meer weten over pleasen en waarom het zo moeilijk is om ermee te stoppen? Lees hier meer: https://waaromdoejewatjedoet.nl/altijd-ja-zeggen-put-je-uit-stop-met-pleasen/

Meer boekentips? Klik hier.