Weg met het predicaat 'cum laude': goed of niet?

Cum laude is het chique, Latijnse woord voor 'met lof'. Het wordt door (hoge)scholen en universiteiten gebruikt om te duiden dat een student met uitzonderlijk hoge cijfers van gemiddeld een 8 of hoger afstudeert. De Universiteit Twente (UT) besloot onlangs echter om als eerste in Nederland het predicaat cum laude bij promoties af te schaffen. Promoveren is de hoogste graad die je na je master diploma kunt halen, waarmee je de titel doctor draagt.

Slechts vijf procent van alle promovendi bij UT krijgt het predicaat cum laude. Uit onderzoek blijkt echter dat mannen die eer twee keer zo vaak ontvangen als vrouwen. De universiteit noemt de beoordeling te subjectief en wil met de afschaffing toe naar een eerlijker en transparanter systeem.

Waarom afschaffen?
Volgens de UT hangt de toekenning van cum laude te veel af van persoonlijke interpretaties. Bij het promoveren wordt de promovendus namelijk beoordeeld door een beoordelingscommissie, waarvoor het proefschrift wordt verdedigd. Wat de ene beoordelingscommissie ‘uitzonderlijk goed’ vindt, kan een andere als ‘gewoon goed’ beschouwen. Buiten gender, spelen ook andere factoren mee: achtergrond, karakter, communicatiestijl of taalvaardigheid beïnvloeden de beoordeling. Dat maakt het moeilijk om kwaliteit echt objectief te meten. De universiteit wil dat het gesprek over de kwaliteit van onderzoek en begeleiding belangrijker wordt dan het streven naar een label.

Voordelen en nadelen
Er zijn duidelijke voordelen aan het schrappen van het cum laude-label. Zo kan het allereerst de prestatiedruk verlagen: onderzoekers hoeven niet langer te mikken op een zeldzame onderscheiding, maar kunnen zich richten op inhoud en impact. Het vergroot bovendien de kans op gelijke behandeling, omdat er minder ruimte is voor subjectieve voorkeuren. Zo kan het wetenschappelijk systeem eerlijker worden, met meer aandacht voor samenwerking en kwaliteit in plaats van competitie.

Tegelijkertijd roept het besluit ook vragen op. Voor sommige studenten is cum laude juist een motivatie om het beste uit zichzelf te halen. Het is een vorm van erkenning na jaren hard werken, een manier om te laten zien: ik heb iets bijzonders gepresteerd. Zonder dat label kan het voelen alsof die waardering verdwijnt. En hoewel werkgevers meestal niet op een diploma met lof selecteren, geeft het voor velen toch een gevoel van trots en onderscheid.

Bredere beweging
Hoewel UT de eerste Nederlandse universiteit is die cum laude promoveren afschaft, zijn er wel al diverse geneeskunde-opleidingen die cum laude slagen van masterprogramma's hebben afgeschaft. Deze opleidingen doen het voornamelijk om de prestatiedruk te verminderen. Het besluit van UT sluit dus aan bij een bredere beweging: minder nadruk op labels, meer focus op inhoud, samenwerking en eerlijke kansen.

Wat vind jij?
Moet een uitzonderlijk resultaat altijd een extra stempel krijgen, of moeten we juist af van dat onderscheid? Is het eerlijker als iedereen beoordeeld wordt op de inhoud en niet op een cijfergemiddelde? Of haal je juist motivatie uit het streven naar ‘met lof’?

Laat jouw mening horen met een reactie hieronder!