Wat gebeurt er in je brein als je een beslissing neemt?

Naar dat feestje gaan of niet? Baan opzeggen of toch nog even blijven hangen? Keuze voor studie Engels of toch Nederlands? Elke dag maken we talloze keuzes: simpele keuzes maar ook keuzes die de koers van je leven kunnen bepalen. Maar hoe werkt dat eigenlijk, beslissingen nemen? Op de Volkskrant verscheen een artikel waarin wetenschapsjournalist Erna van Balen dit fenomeen onderzocht.

Je zou denken: verzamel wat feiten, zet de voors en tegens op een rijtje en hak de knoop door. Maar er gebeurt in je brein (en je lichaam) veel meer dan enkel dat.

Bijna je hele brein doet mee

Hersenwetenschapper Marieke van Vugt legt uit dat bij simpele keuzes je brein informatie afweegt tot het denkt: dit is ‘goed’. Maar in het echte leven is er vaak geen duidelijk ‘goed’ of ‘fout’. Toch is je brein dan volop aan het werk. Je combineert informatie, haalt herinneringen op, denkt vooruit en voelt emoties.

Voelen is ook weten

Psycholoog Babs Geurts vult dat laatste onderdeel aan: “Wat de juiste beslissing is, moet je ook voelen.” Zeker bij grote keuzes, zoals verhuizen of van baan wisselen, speelt je onderbewustzijn mee. Je denkt misschien na over geld, familie of toekomstplannen—maar je gevoel geeft vaak het doorslaggevende zetje.

Stress? Dan schakelt je lijf in

In stressvolle situaties werkt je brein op het gebied van keuzes maken ook weer anders. Je vecht, vlucht of... bevriest. Dat laatste – freeze – klinkt misschien niet handig, maar kan in sommige situaties juist slim zijn. Politieagenten die bijvoorbeeld in spannende situaties even bevriezen, nemen vaak betere beslissingen, vertelt hoogleraar experimentele psychopathologie Karin Roelofs. Haar team traint agenten nu zelfs in virtual reality om dat onder 'bevriesmoment' de knie te krijgen.

Beslissen kun je leren

Of je nu onder druk staat of niet: goed beslissen kun je trainen. Vertragen helpt. Even stilstaan bij wat jij belangrijk vindt, op korte en lange termijn. Waarom wil je iets? En waarom stel je die keuze misschien steeds uit? Onderzoek dat eerst. Dan ben je al halverwege.

Wil je het volledige artikel in de Volkskrant lezen? Klik hier!